Jeszcze niedawno wydawało się, że decyzja prezydenta może zatrzymać cały proces. Tymczasem z ustaleń wynika coś zupełnie innego. Program SAFE dla Polski idzie dalej, a Bruksela nie zmienia kursu mimo politycznego sporu w kraju.
- Czytaj też: Nawrocki i Czarnek ruszają z ofensywą ws. ETS. Nowy front sporu z rządem Tuska
- Polecamy także: Małgorzata Tomaszewska i Krzysztof Skórzyński razem ogłosili ważną wiadomość. Fani reagują natychmiast
Weto prezydenta nie zatrzymało SAFE. KE działa niezależnie
Według informacji ze źródeł unijnych prace nad umową pożyczkową dla Polski nie zostały opóźnione. Komisja Europejska przygotowuje dokument, który będzie wspólny dla wszystkich państw korzystających z programu.
To kluczowa informacja w kontekście decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, który zawetował ustawę wdrażającą SAFE.
Z perspektywy Brukseli ten ruch nie zmienia jednak sytuacji.
„Z naszego punktu widzenia weto Nawrockiego nie ma znaczenia dla dalszych prac nad SAFE, ponieważ rząd, który jest naszym partnerem, deklaruje dalej wolę udziału w tym programie”
Jeden wzór umowy dla wszystkich państw UE
Komisja Europejska pracuje nad jednym, uniwersalnym dokumentem. To oznacza, że umowa nie będzie uzależniona od tego, jak poszczególne kraje wdrażają SAFE w swoim prawie.
Nie ma więc znaczenia, czy Polska przyjmie ustawę, uchwałę czy inne rozwiązanie formalne. Kluczowa jest deklaracja rządu i gotowość do realizacji programu.
„KE pracuje nad jednym szablonem dokumentu, który posłuży do zawarcia umów z wszystkimi państwami”
Umowa określi m.in. wysokość zaliczek, harmonogram wypłat oraz zasady rozliczania środków. Maksymalny okres spłaty pożyczki ma wynosić aż 45 lat.
Polska największym beneficjentem SAFE
W całym programie Polska ma odgrywać kluczową rolę. Spośród 19 państw uczestniczących w projekcie to właśnie nasz kraj ma otrzymać największe wsparcie – aż 43,7 mld euro.
Środki mają zostać przeznaczone na projekty obronne ujęte w polskim planie inwestycyjnym, który został zatwierdzony przez państwa członkowskie 17 lutego.
To pokazuje skalę przedsięwzięcia – SAFE to jeden z największych programów finansowania obronności w historii Unii Europejskiej.
Pierwsze pieniądze możliwe już w kwietniu
Z wypowiedzi rzecznika KE wynika, że po podpisaniu umowy środki mogą popłynąć bardzo szybko.
„Po podpisaniu umowy KE może wypłacić Polsce zaliczkę już w kwietniu”
To oznacza, że mimo politycznego konfliktu harmonogram wypłat może zostać utrzymany.
Rząd uruchomił plan B po wecie Nawrockiego
Po decyzji prezydenta rząd nie czekał. Przyjęto uchwałę w ramach programu Polska Zbrojna, która pozwala ministrom obrony i finansów podpisać umowę z Komisją Europejską. To rozwiązanie omija ustawę zawetowaną przez prezydenta i umożliwia dalsze działania.
Spłata pożyczki ma być realizowana ze środków niewliczanych do minimalnego poziomu wydatków na obronność.
SAFE – 150 mld euro dla Europy
Cały program SAFE zakłada 150 mld euro wsparcia w formie nisko oprocentowanych pożyczek. Pieniądze mają trafić głównie na rozwój przemysłu zbrojeniowego i zakupy sprzętu wojskowego – w dużej mierze produkowanego w Europie.
To element szerszej strategii wzmacniania bezpieczeństwa na kontynencie.
Spór polityczny trwa, ale pieniądze są na stole
Weto prezydenta wywołało silne napięcia na krajowej scenie politycznej. Jednak z punktu widzenia Brukseli najważniejsze jest coś innego – czy Polska chce uczestniczyć w programie. Na dziś odpowiedź brzmi: tak.
A to oznacza, że mimo politycznych sporów miliardy euro dla Polski wciąż są realne.
