Nikt nie chciał pochować zamachowca z Krakowa. Jezuita zabrał głos. Nagle pojawiły się nowe informacje
- Czytaj też: Klamka zapadła, Nawrocki podpisał kluczową ustawę. Wielu Polaków tylko na to czekało. Własnie to ogłoszono
Sprawa pogrzebu Michała Oksińskiego, sprawcy krwawego zamachu w Krakowie, wywołała ogólnopolską dyskusję. Rodzina początkowo nie chciała odebrać jego ciała, a władze miasta rozważały przekazanie zwłok na cele naukowe. W internecie pojawiły się głosy sprzeciwu wobec organizowania sprawcy jakiegokolwiek pogrzebu. Do sprawy odniósł się jezuita Grzegorz Kramer, przypominając o obowiązku godnego traktowania zmarłych. Podobny problem pojawił się przed laty w Stanach Zjednoczonych. Tymczasem 17 listopada nastąpił nieoczekiwany zwrot. Jedna z bliskich osób ma zamiar zorganizować pochówek 24-latka.
Od zamachu na krakowskim Rynku Głównym minęło dziesięć dni, ale jego konsekwencje wciąż budzą ogromne emocje. W sobotę, 7 listopada, Michał Oksiński otworzył ogień do przypadkowych osób. Zginęło sześć osób, a piętnaście zostało rannych. Wcześniej w Ostrowcu Świętokrzyskim zamordował swoich rodziców i siostrę.
Sam sprawca został postrzelony podczas policyjnej interwencji. Zmarł dwa dni później w szpitalu. Jego najbliższych pochowano 16 listopada w Waśniowie, jednak kwestia pogrzebu 24-latka pozostała nierozstrzygnięta.
Początkowo nikt z rodziny nie zgłaszał gotowości do odebrania zwłok. Pojawiły się pytania, kto powinien zająć się pochówkiem człowieka odpowiedzialnego za śmierć dziewięciu osób i czy jego grób nie stanie się miejscem kontrowersyjnych zgromadzeń.
Jezuita nie wytrzymał po komentarzach o pogrzebie. „Dziwi mnie to i smuci”
Informacje o możliwym pochówku zamachowca wywołały falę komentarzy w mediach społecznościowych. Część internautów sprzeciwiała się organizowaniu ceremonii na koszt publiczny. Pojawiały się również wypowiedzi sugerujące, że sprawca nie powinien zostać pochowany na cmentarzu.
Niektóre komentarze były znacznie bardziej radykalne. Ich autorzy proponowali pozbycie się zwłok w sposób, który uniemożliwiałby tradycyjny pochówek.
Na te wypowiedzi zareagował ojciec Grzegorz Kramer, jezuita znany z aktywności w mediach społecznościowych. Duchowny zwrócił uwagę na sprzeczność pomiędzy deklarowanymi wartościami chrześcijańskimi a nawoływaniem do odmówienia zmarłemu podstawowego szacunku.
„Dziwi mnie to i smuci” – napisał zakonnik.
Kramer przypomniał, że pochowanie zmarłego jest jednym z uczynków miłosierdzia względem ciała. Podkreślił również, że wyjątkowo ciężkie przestępstwa nie powinny prowadzić do odrzucenia samej zasady godnego traktowania ludzkich szczątków.
Duchowny wyraźnie oddzielił pochówek od usprawiedliwiania popełnionych zbrodni.
„Pochowanie zmarłego nie jest równoczesne z jego gloryfikacją” – zaznaczył.
Jezuita nawiązał także do doświadczeń historycznych, przypominając, jak wielkie znaczenie ma szacunek wobec ludzkiego ciała, również po śmierci.
Jego wypowiedź nie była próbą obrony działań zamachowca. Dotyczyła tego, jak społeczeństwo powinno postępować z osobą zmarłą, nawet jeśli za życia dopuściła się wyjątkowo okrutnych czynów.
W tle pozostaje jednak pytanie o formę takiej ceremonii. Skromny pochówek nie musi oznaczać publicznego upamiętnienia sprawcy. Możliwe jest zorganizowanie go bez rozgłosu i bez tworzenia miejsca, które mogłoby przyciągać osoby gloryfikujące przemoc.
Podobna sytuacja wydarzyła się w USA. Ciała zamachowca nie chciały przyjąć cmentarze
Problem związany z pochówkiem sprawcy masowej zbrodni nie jest nowy. W 2013 roku z podobnymi trudnościami mierzyły się amerykańskie władze po zamachu podczas maratonu w Bostonie.
Jednym z napastników był Tamerlan Carnajew. W eksplozjach zginęły trzy osoby, a ponad 260 zostało rannych. Sprawca zmarł kilka dni później po konfrontacji z policją.
Po jego śmierci rozpoczął się spór dotyczący miejsca pochówku. Ciało przez pewien czas pozostawało w domu pogrzebowym w Worcester w stanie Massachusetts.
Kolejne cmentarze odmawiały przyjęcia zwłok. Władze lokalne oraz mieszkańcy obawiali się protestów, aktów wandalizmu i możliwości wykorzystania grobu do manifestowania poparcia dla zamachowca.
Sytuacja trwała przez kilka tygodni. Ostatecznie znaleziono rozwiązanie dzięki zaangażowaniu osób, które uznały, że nawet sprawca tak poważnej zbrodni powinien zostać pochowany.
9 maja 2013 roku Carnajewa pochowano na niewielkim muzułmańskim cmentarzu Al-Barzakh w stanie Wirginia. Ceremonię przeprowadzono dyskretnie, a informacja o miejscu pochówku została ujawniona później.
Nie zapobiegło to wszystkim kontrowersjom. Część mieszkańców okolicy sprzeciwiała się decyzji, argumentując, że nie została wcześniej o niej poinformowana.
Historia z Bostonu pokazuje, że podobne sytuacje prowadzą nie tylko do sporów moralnych, ale również do problemów organizacyjnych. Instytucje muszą bowiem pogodzić obowiązek pochowania zmarłego z bezpieczeństwem mieszkańców i poszanowaniem pamięci ofiar.
W Polsce również istnieją przepisy określające zasady postępowania ze zwłokami, których nie odbiera rodzina. W określonych okolicznościach obowiązek pochówku może przejąć gmina właściwa ze względu na miejsce zgonu.
Sam fakt popełnienia ciężkiego przestępstwa nie stanowi podstawy do pozostawienia ludzkiego ciała bez zgodnego z prawem pochówku.
Babcia zamachowca chce odebrać ciało. Nagły zwrot po decyzji władz Krakowa
Jeszcze w poniedziałek, 16 listopada, wydawało się, że organizacją pochówku Michała Oksińskiego będą musiały zająć się instytucje publiczne.
Prezydent Krakowa Łukasz Gibała poinformował, że nie chce, aby miasto organizowało pogrzeb sprawcy zamachu. Zapowiedział możliwość wystąpienia o przekazanie ciała na cele medyczne i naukowe.
Rozważano skierowanie odpowiedniego wniosku do Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przedstawiciele uczelni przekazali jednak, że nie otrzymali w tej sprawie oficjalnego pisma.
Dzień później sytuacja zaczęła się zmieniać.
We wtorek, 17 listopada, Radio ESKA poinformowało, że ciało Michała Oksińskiego zamierza odebrać jego 80-letnia babcia. Według ustaleń dziennikarzy kobieta nie zgadza się na przekazanie zwłok wnuka do celów naukowych.
Doniesienia dotyczące zamiaru odebrania ciała pojawiły się również w Polsat News i innych ogólnopolskich mediach.
Z informacji Radia ESKA wynika, że w rodzinie nie ma pełnej zgodności co do sposobu postępowania ze zwłokami. Mimo to babcia 24-latka ma chcieć doprowadzić do zorganizowania pochówku.
Nie wiadomo jeszcze, kiedy mogłaby odbyć się ceremonia ani gdzie znajdzie się grób zamachowca. Nie ma również potwierdzenia, czy będzie to pochówek pod jego nazwiskiem, czy rozwiązanie ograniczające publiczne ujawnianie miejsca spoczynku.
Sama deklaracja członka rodziny nie oznacza jeszcze, że wszystkie formalności zostały zakończone. Zwłoki pozostają w dyspozycji właściwych organów do czasu zakończenia niezbędnych czynności.
Nowe informacje stawiają jednak pod znakiem zapytania wcześniejszy plan przekazania ciała na cele medyczne.
Sprawa wywołuje szczególne emocje również dlatego, że 16 listopada odbył się pogrzeb rodziców i siostry Michała Oksińskiego. Rodzina wcześniej zaapelowała do mediów i opinii publicznej o uszanowanie prywatności podczas uroczystości.
To dodatkowo pokazuje, jak trudna jest sytuacja bliskich, którzy stracili członków rodziny w tragicznych okolicznościach, a jednocześnie muszą mierzyć się z pytaniami dotyczącymi pochówku sprawcy.
Na 17 listopada nie ogłoszono jeszcze ostatecznej daty ani miejsca pogrzebu Michała Oksińskiego. Zmieniło się jednak jedno: według najnowszych doniesień rodzina może ostatecznie przejąć organizację pochówku.
Historia zamachowca z Bostonu pokazuje, że nawet po zakończeniu formalności takie sprawy potrafią wywoływać długotrwałe kontrowersje. Słowa ojca Grzegorza Kramera przypominają natomiast o rozróżnieniu między potępieniem zbrodni a obowiązkiem godnego potraktowania ciała zmarłego.
