Nagły ruch polskiego MSZ bez wiedzy Nawrockiego. Jest natychmiastowa reakcja Pałacu. Padły ostre słowa
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Konflikt między Pałacem Prezydenckim a Ministerstwem Spraw Zagranicznych ponownie się zaostrza. Marcin Przydacz, bliski współpracownik Karola Nawrockiego, oskarżył Radosława Sikorskiego o podejmowanie działań bez porozumienia z prezydentem. Według przedstawiciela głowy państwa MSZ zwróciło się do kilkunastu zagranicznych rządów o zaakceptowanie nowych kandydatów na ambasadorów, mimo że nie uzyskali oni zgody Nawrockiego. Pałac Prezydencki zapowiada, że wskazane osoby nie otrzymają listów uwierzytelniających. W tle pozostaje znacznie poważniejszy problem. Według danych przedstawionych przez kancelarię prezydenta aż 70 polskich placówek dyplomatycznych nie ma obecnie ambasadora.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Spór o obsadę polskich ambasad trwa od ponad dwóch lat. Początkowo dotyczył decyzji podejmowanych przez ministra Radosława Sikorskiego i ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę. Po zmianie głowy państwa wielu obserwatorów spodziewało się możliwości przełamania impasu. Karol Nawrocki zapowiadał gotowość do rozmów, a przez pewien czas pojawiały się nawet informacje o zbliżającym się porozumieniu.

Do kompromisu jednak nie doszło. Teraz pojawiły się kolejne zarzuty, które mogą jeszcze bardziej utrudnić współpracę najważniejszych instytucji odpowiedzialnych za polską politykę zagraniczną.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

W sobotę 21 listopada Marcin Przydacz opublikował oświadczenie dotyczące ostatnich działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Jego treść wskazuje, że Pałac Prezydencki nie zamierza zaakceptować sposobu procedowania nowych kandydatur.

Przydacz oskarża Sikorskiego. MSZ miało działać bez zgody prezydenta

Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej poinformował, że w ostatnich dniach Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozesłało do kilkunastu państw wnioski o agrément. To formalna zgoda państwa przyjmującego na objęcie stanowiska ambasadora przez wskazanego kandydata.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Procedura stanowi jeden z etapów przygotowania nominacji dyplomatycznej. Problem polega jednak na tym, że według Przydacza nazwiska kandydatów nie zostały wcześniej uzgodnione z Karolem Nawrockim.

Przedstawiciel prezydenta zarzucił Radosławowi Sikorskiemu świadome pominięcie głowy państwa i próbę wywierania nacisku poprzez angażowanie zagranicznych rządów.

W swoim sobotnim wpisie Przydacz podkreślił, że ministerstwo miało pełną świadomość braku porozumienia w sprawie kandydatur.

„MSZ prosi obce rządy o udzielenie zgody na akredytację osób, choć doskonale wie, że osoby te ambasadorami nie zostaną” – napisał polityk.

Jego zdaniem takie działanie szkodzi międzynarodowej wiarygodności Polski. Przydacz przekonywał, że kierowanie wniosków do zagranicznych stolic bez wcześniejszego uzgodnienia kandydatów może postawić partnerów naszego kraju w niezręcznej sytuacji.

Ocenił również, że resort spraw zagranicznych próbuje w ten sposób tworzyć atmosferę presji na Pałac Prezydencki.

To jednak nie koniec. Przydacz zapowiedział, że kandydaci objęci ostatnimi wnioskami nie otrzymają listów uwierzytelniających bez zgody prezydenta.

Oznacza to, że nawet pozytywna odpowiedź zagranicznego rządu nie wystarczy do zakończenia procedury nominacyjnej.

Przedstawiciel Karola Nawrockiego przypomniał przy tym artykuł 133 konstytucji. Przepis wskazuje, że to prezydent mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w innych państwach oraz przy organizacjach międzynarodowych.

Pałac Prezydencki podkreśla, że oczekuje całościowego porozumienia, a nie przedstawiania kolejnych kandydatur bez wcześniejszych uzgodnień.

Warto jednak zaznaczyć, że konstytucja przyznaje również rządowi kompetencje do prowadzenia polityki zagranicznej. Właśnie rozbieżne interpretacje sposobu współdziałania tych organów stanowią jedną z przyczyn obecnego konfliktu.

Aż 70 placówek bez ambasadorów. Pałac Prezydencki ujawnił liczby

Jeszcze przed sobotnią wymianą zarzutów Marcin Przydacz przedstawił dane dotyczące obsady polskich przedstawicielstw dyplomatycznych.

Podczas briefingu zorganizowanego 17 listopada w Kancelarii Prezydenta poinformował, że 32 polskimi placówkami kierują ambasadorowie mianowani przez prezydenta, natomiast w 70 placówkach nie ma obecnie ambasadora.

W tych drugich placówkach obowiązki szefów misji wykonują dyplomaci posiadający inną rangę, najczęściej chargé d’affaires.

To rozwiązanie stosowane w dyplomacji międzynarodowej i samo w sobie nie oznacza zamknięcia ambasady. Placówki nadal mogą prowadzić działalność, obsługiwać obywateli i utrzymywać kontakty z władzami państwa przyjmującego.

Różnica dotyczy jednak formalnego statusu osoby reprezentującej Polskę. Ambasador jest najwyższym rangą przedstawicielem dyplomatycznym państwa i posiada listy uwierzytelniające wystawione przez prezydenta.

W praktyce brak ambasadora może wpływać na sposób reprezentowania kraju podczas niektórych wydarzeń oraz na relacje protokolarne z władzami państwa przyjmującego. Nie oznacza jednak automatycznie, że interesy Polski pozostają bez ochrony.

Przydacz przekazał także, że 36 ambasadorów ma ważne nominacje, ale nie wykonuje obowiązków na swoich placówkach. Według jego relacji są to osoby sprowadzone do kraju decyzjami Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej zarzucił resortowi, że nie wykorzystuje możliwości wynikających z posiadanych już nominacji.

Dane przedstawione przez Przydacza pokazują skalę sporu, jednak pochodzą ze stanowiska jednej ze stron konfliktu. Nie stanowią niezależnej oceny prawidłowości wszystkich decyzji kadrowych.

Warto również przypomnieć, że problem ma dłuższą historię.

W marcu 2024 roku Radosław Sikorski zdecydował o zakończeniu misji ponad 50 ambasadorów oraz wycofaniu kilkunastu kandydatur przedstawionych jeszcze przez poprzednie kierownictwo resortu.

Decyzje spotkały się ze sprzeciwem Andrzeja Dudy, który wskazywał, że powoływanie i odwoływanie ambasadorów wymaga podpisu prezydenta.

W konsekwencji część placówek zaczęła być kierowana przez dyplomatów bez formalnego statusu ambasadora. Spór nie zakończył się po objęciu prezydentury przez Karola Nawrockiego.

Sikorski odpowiada na zarzuty. W tle 46 nominacji i 38 odwołań

Ministerstwo Spraw Zagranicznych przedstawia inną ocenę sytuacji. Radosław Sikorski wielokrotnie podkreślał, że ambasadorowie realizują politykę zagraniczną rządu, a ich powoływanie powinno przebiegać zgodnie z procedurą przewidzianą w ustawie.

W połowie listopada szef MSZ oskarżył Kancelarię Prezydenta o przekraczanie kompetencji w sprawach nominacji dyplomatycznych.

Według danych przedstawionych przez Sikorskiego podpisu prezydenta oczekuje 46 powołań oraz 38 odwołań ambasadorów.

Minister krytycznie oceniał utrzymywanie takiej sytuacji, wskazując, że utrudnia ona prawidłowe funkcjonowanie służby zagranicznej.

Podkreślał również, że ustawa przewiduje określony tryb wyłaniania kandydatów. Obejmuje on między innymi odpowiednie opinie i zgody, w tym akceptację państwa, do którego dyplomata miałby zostać skierowany.

W ocenie Sikorskiego prezydent nie powinien uzależniać podpisywania nominacji od dodatkowych porozumień politycznych.

Z kolei otoczenie Karola Nawrockiego przekonuje, że bez współpracy z głową państwa nie można skutecznie zakończyć procedury powołania ambasadora.

Obie strony zgadzają się więc co do tego, że podpis prezydenta jest niezbędny do formalnego mianowania ambasadora. Różnią się jednak w ocenie zakresu wpływu prezydenta na wcześniejszy wybór kandydatów.

Spór zaostrzyły także niedawne odejścia dyplomatów powołanych jeszcze przed zmianą rządu w 2023 roku.

Na przełomie października i listopada rezygnacje złożyli między innymi Jakub Kumoch, ambasador Polski w Chinach, Paweł Soloch, ambasador w Rumunii, oraz Krzysztof Szczerski, przedstawiciel Polski przy Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Sikorski sugerował, że część tych decyzji mogła być wynikiem nacisków ze strony otoczenia prezydenta. Przydacz stanowczo zaprzeczył takim zarzutom, przekonując, że dyplomaci podejmowali decyzje samodzielnie.

Nie przedstawiono publicznie rozstrzygnięcia, które pozwalałoby jednoznacznie potwierdzić jedną z tych wersji.

Tymczasem najnowszy konflikt wokół wniosków o agrément pokazuje, że porozumienie w sprawie ambasadorów nadal pozostaje odległe.

Na początku września Karol Nawrocki informował, że rozmowy z MSZ były bliskie sukcesu. Przedstawiciele Pałacu Prezydenckiego twierdzili później, że udało się uzgodnić kilkanaście nazwisk i kluczowych placówek, ale cały pakiet miał zostać zablokowany przez Donalda Tuska.

Kancelaria Premiera nie potwierdziła tej interpretacji.

Na 21 listopada 2026 roku nie ogłoszono nowego porozumienia dotyczącego nominacji ambasadorskich. Nie przedstawiono również pełnej listy kandydatów, których dotyczą ostatnie wnioski skierowane przez MSZ do zagranicznych stolic.

Wiadomo natomiast, że Pałac Prezydencki nie zamierza wystawiać listów uwierzytelniających osobom, których kandydatur nie uzgodniono z Karolem Nawrockim.

Dalsze losy sporu będą więc zależały od tego, czy prezydent i minister spraw zagranicznych powrócą do negocjacji.

Konflikt dotyczy nie tylko politycznych kompetencji, ale także sposobu reprezentowania Polski za granicą. W czasie trwającej wojny w Ukrainie, napięć w relacjach międzynarodowych i intensywnych rozmów o bezpieczeństwie Europy obsada placówek dyplomatycznych ma szczególne znaczenie.

Na razie jednak między Pałacem Prezydenckim a MSZ pozostaje zasadnicza różnica zdań dotycząca tego, kto i na jakim etapie powinien decydować o przyszłych polskich ambasadorach.