Szef MONu Kosiniak-Kamysz chce radykalnych zmian i resetu konstytucji. Prosto z Brukseli, tuż przed posiedzeniem rządu padły ostre słowa: „Trybunał został utracony 10 lat temu”. Wszyscy są w szoku
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Władysław Kosiniak-Kamysz domaga się radykalnych zmian w Trybunale Konstytucyjnym. Wicepremier i minister obrony narodowej przekonuje, że obecnego kryzysu nie da się zakończyć kolejnymi doraźnymi decyzjami. Jego zdaniem problem rozpoczął się ponad dziesięć lat temu, kiedy Trybunał zaczął tracić zaufanie obywateli. Lider PSL chce zmian w konstytucji, zakończenia kadencji obecnych sędziów i powołania całkowicie nowego składu TK. Propozycja wywołuje spore kontrowersje, również wśród koalicjantów.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Spór o Trybunał Konstytucyjny trwa, a politycy wciąż nie potrafią uzgodnić wspólnego rozwiązania. Konflikt pomiędzy sędziami, decyzje dotyczące kierownictwa instytucji i kolejne interwencje polityków sprawiły, że przyszłość TK pozostaje niepewna.

Władysław Kosiniak-Kamysz od kilku tygodni przekonuje, że konieczne jest rozwiązanie znacznie dalej idące niż zmiana prezesa czy przywrócenie wcześniejszego sposobu funkcjonowania Trybunału.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Prezes PSL chce przebudować zasady wyłaniania sędziów i rozpocząć nowy etap działania instytucji. Jego propozycja wymagałaby jednak zmiany ustawy zasadniczej i porozumienia między obozami politycznymi, które obecnie pozostają w ostrym konflikcie.

„Trybunał utraciliśmy ponad 10 lat temu”. Kosiniak-Kamysz chce zakończenia sporu

W ostatnich wypowiedziach Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślał, że problemy Trybunału Konstytucyjnego nie zaczęły się w październiku ani listopadzie 2026 roku.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Zdaniem wicepremiera źródła obecnego kryzysu sięgają 2015 roku, kiedy rozpoczął się wieloletni spór o wybór sędziów, prawidłowość obsadzania stanowisk i niezależność instytucji.

„Utrata zaufania do Trybunału Konstytucyjnego nie nastąpiła tydzień czy dwa tygodnie temu” – podkreślał szef PSL w jednej z wypowiedzi telewizyjnych.

Kosiniak-Kamysz uważa, że przez ostatnią dekadę Trybunał przestał być postrzegany jako instytucja stojąca ponad bieżącym konfliktem politycznym.

W jego ocenie kolejne zmiany w kierownictwie nie przywrócą automatycznie zaufania obywateli. Potrzebne jest porozumienie, które przetrwa także przyszłe wybory parlamentarne.

Wicepremier przestrzega przed sytuacją, w której każda nowa większość polityczna będzie próbowała ponownie podporządkować sobie Trybunał. Taki mechanizm, jego zdaniem, oznaczałby nieustanne odwracanie decyzji poprzedników.

Dlatego prezes PSL konsekwentnie używa określenia „reset konstytucyjny”. Nie chodzi mu jednak o napisanie całej konstytucji od początku, lecz o zmianę przepisów dotyczących funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego.

Wymiana wszystkich sędziów i nowe zasady. PSL przedstawiło konkretny plan

Najważniejszy element propozycji PSL dotyczy obecnego składu Trybunału.

Ludowcy chcą, aby na podstawie przepisów przejściowych wygasły kadencje wszystkich aktualnych sędziów TK. Następnie miałby zostać wybrany nowy, piętnastoosobowy skład.

To rozwiązanie oznaczałoby całkowitą wymianę personalną Trybunału, a nie jedynie zmianę jego prezesa.

Według propozycji PSL nowych sędziów wybierałoby Zgromadzenie Narodowe, czyli posłowie i senatorowie obradujący wspólnie. Do wyboru wymagana byłaby większość trzech piątych głosów oraz udział prezydenta w procedurze wyłaniania kandydatów.

Tak wysoki próg miałby wymuszać porozumienie pomiędzy różnymi środowiskami politycznymi. W założeniu żadne pojedyncze ugrupowanie nie mogłoby samodzielnie decydować o obsadzie całego Trybunału.

Projekt przewiduje również zróżnicowanie długości pierwszych kadencji. Pięciu sędziów zostałoby wybranych na trzy lata, kolejnych pięciu na sześć lat, a ostatnich na dziewięć lat.

Takie rozwiązanie miałoby zapobiec sytuacji, w której cały skład Trybunału zmieniałby się jednocześnie.

Kosiniak-Kamysz przekonuje, że tylko głęboka reforma pozwoli odzyskać społeczne zaufanie do instytucji.

„To jest naszym zdaniem jedyna szansa na uzdrowienie sytuacji” – mówił wicepremier 16 listopada, odnosząc się do propozycji PSL.

Nie oznacza to jednak, że reforma została już przyjęta. Na razie jest propozycją polityczną wymagającą przeprowadzenia procedury zmiany konstytucji.

W koalicji nie ma zgody. Tusk i Czarzasty mają inne podejście do kryzysu

Stanowisko Władysława Kosiniaka-Kamysza wyraźnie różni się od podejścia części jego koalicjantów.

W poniedziałek, 16 listopada, w Belwederze odbyły się konsultacje dotyczące przyszłości Trybunału Konstytucyjnego. Spotkanie zorganizowała Kancelaria Prezydenta, a rozmowom przewodniczył Zbigniew Bogucki.

W konsultacjach uczestniczyli przedstawiciele kilku środowisk parlamentarnych, w tym Polskiego Stronnictwa Ludowego. Nie pojawili się natomiast reprezentanci Koalicji Obywatelskiej i Lewicy.

Kosiniak-Kamysz nie ukrywał, że uważa tę decyzję za błąd. Jego zdaniem nawet głęboki konflikt polityczny nie powinien oznaczać rezygnacji z rozmów o instytucjach państwowych.

Z kolei marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty prezentuje znacznie bardziej sceptyczne stanowisko wobec proponowanego resetu. Wskazywał zarówno na trudności w uzyskaniu wymaganej większości, jak i na brak zaufania do polityków reprezentujących stronę prezydencką.

Rozbieżność stanowisk pokazuje, że spór o Trybunał przebiega nie tylko pomiędzy rządem a opozycją, lecz również wewnątrz samej koalicji rządzącej.

Przeprowadzenie zmian konstytucyjnych wymaga większości co najmniej dwóch trzecich głosów w Sejmie przy obecności minimum połowy ustawowej liczby posłów, a następnie bezwzględnej większości w Senacie. Konieczne jest więc porozumienie wykraczające daleko poza obecny obóz rządzący.

Na razie takiego porozumienia nie ma. Co więcej, część prawników kwestionuje samą zasadność wygaszania kadencji wszystkich sędziów.

Byli prezesi TK, profesor Andrzej Zoll oraz sędzia Jerzy Stępień, krytycznie oceniali pomysł przejściowego składu Trybunału. Zwracali uwagę na ryzyko naruszenia gwarancji niezależności sędziów i podważenia stabilności konstytucyjnej.

Kosiniak-Kamysz pozostaje jednak przy swoim stanowisku. Uważa, że bez szerokiego porozumienia kryzys będzie powracał wraz z każdą zmianą władzy.

Propozycja wicepremiera stawia polską scenę polityczną przed pytaniem, czy możliwe jest porozumienie w sprawie instytucji, która od ponad dekady pozostaje przedmiotem sporów. PSL chce gruntownej przebudowy Trybunału, część koalicjantów preferuje inne rozwiązania, a opozycja również zgłasza własne zastrzeżenia.

Na 17 listopada 2026 roku nie zapadła decyzja o zmianie konstytucji ani wygaszeniu kadencji sędziów TK. Dopóki politycy nie uzgodnią wspólnego stanowiska, zapowiadany reset pozostanie projektem, a przyszłość Trybunału nadal będzie przedmiotem politycznych i prawnych sporów.