Kolejna odsłona konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego. We wtorek, 17 listopada, Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK podjęło uchwały o uchyleniu immunitetów Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego. Obaj kwestionują jednak legalność tych decyzji. Pełnomocnik Święczkowskiego skierował do policji i służb specjalne pismo, ostrzegając przed konsekwencjami ewentualnego zatrzymania jego klienta. Na reakcję Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie trzeba było długo czekać. Rzeczniczka resortu zarzuciła Święczkowskiemu próbę wciągania funkcjonariuszy w polityczny konflikt.
Wtorek przyniósł wydarzenia, które mogą mieć istotne znaczenie dla dalszego funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego. Zgromadzenie zwołane przez Annę Korwin-Piotrowską zajęło się wnioskami prokuratury dotyczącymi odpowiedzialności karnej dwóch sędziów stojących dotychczas na czele instytucji.
Decyzje dotyczące immunitetów nie zakończyły jednak sporu. Święczkowski i Sochański utrzymują, że zgromadzenie zostało zwołane przez osobę nieuprawnioną, a część uczestników nie ma prawa wykonywać obowiązków sędziego TK.
Tymczasem jeszcze przed posiedzeniem prawnicy Święczkowskiego podjęli działania skierowane bezpośrednio do najważniejszych służb państwowych. Gdy treść pisma stała się publiczna, do sprawy odniosło się MSWiA.
Pełnomocnik Święczkowskiego wysłał pismo do służb. Ostrzegł przed zatrzymaniem
Dokument został skierowany 13 listopada do Komendanta Głównego Policji, Komendanta Stołecznego Policji, Prokuratury Krajowej oraz kierownictwa innych służb, w tym ABW, SKW i CBA.
Jego autorem jest mecenas Bartosz Lewandowski, reprezentujący Bogdana Święczkowskiego.
Prawnik przekonywał, że ewentualne zatrzymanie prezesa TK bez prawnie skutecznego uchylenia immunitetu byłoby niedopuszczalne. Ostrzegał również przed odpowiedzialnością za działania podejmowane na podstawie decyzji, które obrona uznaje za wadliwe.
W piśmie podkreślono, że naruszenie gwarancji immunitetowych sędziego TK stanowiłoby ingerencję w niezależność konstytucyjnego organu państwa.
Pełnomocnik zakwestionował więc nie tylko możliwość zatrzymania swojego klienta, lecz także skuteczność prawną procedury, w ramach której rozpatrywano wnioski prokuratury.
Istotne jest jednak rozróżnienie dwóch kwestii. Ochrona wynikająca z immunitetu jest przewidziana w konstytucji. Spór dotyczy natomiast tego, czy wtorkowe uchwały zostały podjęte przez prawidłowo działające Zgromadzenie Ogólne.
W ocenie Święczkowskiego i jego obrońców nie zostały spełnione wymagania dotyczące składu i sposobu zwołania posiedzenia.
Dlatego nawet po ogłoszeniu decyzji o uchyleniu immunitetu obrona nie uznaje sprawy za rozstrzygniętą.
MSWiA odpowiada Święczkowskiemu. Padły słowa o braku skrupułów
Do pisma wystosowanego przez pełnomocnika prezesa TK odniosła się rzeczniczka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Karolina Gałecka.
W rozmowie z „Faktem” podkreśliła, że zadania policji wynikają z przepisów prawa. Jej zdaniem nie ma podstaw, aby traktować działania funkcjonariuszy zabezpieczających wydarzenia wokół Trybunału jako udział w sporze politycznym.
Przedstawicielka resortu wyraziła zdziwienie koniecznością przypominania zasad funkcjonowania policji osobie pełniącej tak wysoką funkcję państwową.
„W państwie prawa policja odpowiada zgodnie ze swoimi kompetencjami za zapewnienie bezpieczeństwa i porządku podczas zgromadzeń” – powiedziała Karolina Gałecka.
Na tym jednak nie poprzestała.
Rzeczniczka zaapelowała, aby nie angażować policjantów w polityczne spory i nie wykorzystywać ich do budowania narracji jednej ze stron konfliktu.
„Włączanie jej funkcjonariuszy w politykę jest wysoce niestosowne i świadczy o braku jakichkolwiek skrupułów ze strony pana Święczkowskiego” – stwierdziła.
To jedna z najostrzejszych reakcji MSWiA na działania podejmowane przez otoczenie prezesa Trybunału w ostatnich dniach.
Stanowisko resortu nie rozstrzyga jednak prawnego sporu o immunitet. Policja może realizować swoje ustawowe obowiązki, ale ewentualne zatrzymanie sędziego wymaga spełnienia odpowiednich warunków proceduralnych.
W tym przypadku zasadnicze znaczenie ma skuteczność uchwał dotyczących zgody na pociągnięcie Święczkowskiego do odpowiedzialności karnej.
Sędziowie podzieleni. Sześć podpisów pod oświadczeniem w obronie Święczkowskiego
We wtorek pojawiło się również oświadczenie podpisane przez sześciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Dokument dotyczył działań zmierzających do uchylenia immunitetów Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego.
Sygnatariusze zdecydowanie sprzeciwili się przeprowadzonej procedurze. Według nich zgromadzenie zostało zwołane przez osobę pozbawioną odpowiednich uprawnień, a w obradach uczestniczyły osoby, których status sędziowski jest przez nich kwestionowany.
W oświadczeniu wskazano, że w takich okolicznościach podjęte decyzje nie mogą wywoływać skutków prawnych.
Pod dokumentem podpisali się Bogdan Święczkowski, Bartłomiej Sochański, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak, Stanisław Piotrowicz oraz Wojciech Sych.
Podpisu nie złożył Jakub Stelina, który również należy do grupy sędziów wybranych przed obecną kadencją Sejmu.
Stanowisko sześciu sędziów pokazuje, że mimo wtorkowych uchwał konflikt o legalność działania Trybunału nadal trwa.
Po drugiej stronie znajduje się grupa sędziów, którzy uznają uprawnienia Anny Korwin-Piotrowskiej do kierowania pracami instytucji. Wskazują oni na wcześniejsze decyzje dotyczące przerwy w wykonywaniu obowiązków przez Święczkowskiego i Sochańskiego.
Spór ma również konsekwencje dla postępowań prokuratorskich. Śledczy chcą przedstawić Bogdanowi Święczkowskiemu zarzuty w kilku sprawach, między innymi związanych z systemami Pegasus i Hermes oraz decyzjami podejmowanymi w okresie, kiedy pełnił funkcję prokuratora krajowego.
Prokuratura bada także działania dotyczące funkcjonowania Trybunału i możliwości wykonywania obowiązków przez sędziów wybranych w obecnej kadencji Sejmu.
Uchylenie immunitetu nie oznacza stwierdzenia winy ani automatycznego aresztowania. Pozwala jedynie na dalsze czynności procesowe, o ile decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W przypadku tymczasowego aresztowania konieczne byłoby dodatkowo odpowiednie rozstrzygnięcie sądu.
Wtorkowe wydarzenia nie przyniosły więc jednoznacznego zakończenia sporu. Z jednej strony Zgromadzenie Ogólne ogłosiło uchwały dotyczące immunitetów. Z drugiej strony Święczkowski i popierający go sędziowie otwarcie odmawiają uznania ich skuteczności.
Reakcja MSWiA pokazuje, że konflikt zaczyna obejmować również sposób komunikowania się uczestników sporu ze służbami państwowymi. Dalsze wydarzenia będą zależeć od tego, jak prokuratura oceni skuteczność podjętych uchwał i jakie czynności zdecyduje się przeprowadzić.
