Sprawa najwyższego polskiego odznaczenia przyznanego prezydentowi Ukrainy nabiera tempa. Kapituła Orderu Orła Białego zakończyła obrady dotyczące Wołodymyra Zełenskiego i przekazała swoje stanowisko prezydentowi Karolowi Nawrockiemu. Ostateczna decyzja jeszcze jednak nie zapadła.
- Czytaj też: Emerytura honorowa 2026. Ponad 6900 zł miesięcznie dla stulatków. Liczba uprawnionych będzie szybko rosnąć
Kapituła zabrała głos. Decyzja należy do prezydenta
Informację o zakończeniu prac Kapituły Orderu Orła Białego przekazał rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. Jak poinformował w mediach społecznościowych, gremium przedstawiło swoją opinię Karolowi Nawrockiemu podczas posiedzenia, które odbyło się w prezydenckiej rezydencji w Juracie.
Treść opinii nie została ujawniona opinii publicznej. Wiadomo jedynie, że prezydent zapoznał się ze stanowiskiem kapituły i ma podjąć decyzję w późniejszym terminie.
W skład Kapituły Orderu Orła Białego, oprócz Karola Nawrockiego, wchodzą obecnie prof. Michał Kleiber, Zofia Romaszewska, Adam Bujak, Wojciech Roszkowski oraz Bronisław Wildstein.
Kontrowersje wokół decyzji Zełenskiego
Cała sprawa ma związek z decyzją władz Ukrainy o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia „bohaterów UPA”. W Polsce wywołało to gwałtowne reakcje i falę krytyki.
Dla wielu Polaków Ukraińska Powstańcza Armia pozostaje symbolem zbrodni dokonanych na ludności polskiej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1945. Z kolei w ukraińskiej narracji historycznej OUN i UPA często przedstawiane są przede wszystkim jako formacje walczące przeciwko Związkowi Radzieckiemu.
To właśnie w związku z tym sporem Karol Nawrocki skierował pod obrady kapituły kwestię ewentualnego pozbawienia Wołodymyra Zełenskiego najwyższego polskiego odznaczenia państwowego.
Tusk apeluje o rozmowę
W sprawę zaangażował się również premier Donald Tusk. Szef rządu zaapelował publicznie do Karola Nawrockiego i Wołodymyra Zełenskiego o bezpośrednią rozmowę.
Jak podkreślił, emocje nie powinny zniszczyć solidarności, która przez ostatnie lata była budowana między Polską a Ukrainą w obliczu rosyjskiej agresji.
W ostatnich dniach do Warszawy przyjechał również szef kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow. Spotkał się między innymi z przedstawicielami polskiego rządu, Kancelarii Prezydenta oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Po rozmowach przedstawiciele strony polskiej informowali, że Ukraina jest świadoma reakcji wywołanych tematyką UPA w Polsce i deklaruje gotowość do dalszego dialogu.
Zełenski otrzymał order od Andrzeja Dudy
Wołodymyr Zełenski został odznaczony Orderem Orła Białego w kwietniu 2023 roku przez prezydenta Andrzeja Dudę.
W uzasadnieniu wskazano wówczas jego zasługi dla rozwoju relacji polsko-ukraińskich, współpracy na rzecz bezpieczeństwa Europy oraz obrony praw człowieka podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Order Orła Białego jest najstarszym i najważniejszym odznaczeniem państwowym w Polsce. Zgodnie z ustawą prezydent może pozbawić odznaczenia osobę, która stała się go niegodna lub gdy nadanie nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd. W takim przypadku wymagana jest opinia kapituły.
Teraz wszystko zależy od decyzji Karola Nawrockiego, który jako jedyny może podjąć ostateczne rozstrzygnięcie w tej sprawie.
