Waldemar Żurek nie zamierza rezygnować z dochodzenia pieniędzy, które Polska wypłaciła po wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Minister sprawiedliwości podpisał kolejne dokumenty skierowane do sędziów Sądu Najwyższego. Tym razem chodzi o 27 wezwań do zapłaty. To jednak nie koniec działań resortu. W tle pozostaje wieloletni spór o legalność powołań sędziowskich i ustawa, która może doprowadzić do poważnych zmian w polskich sądach.
Ponad sześć milionów złotych. Tyle, według danych przedstawionych przez ministra sprawiedliwości, kosztowały już Polskę odszkodowania związane z nieprawidłowościami w obsadzaniu części składów sędziowskich.
Pieniądze wypłacono na podstawie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Teraz Ministerstwo Sprawiedliwości chce ustalić, czy koszty te można odzyskać od osób, których udział w orzekaniu był przedmiotem skarg.
Sprawa dotyczy sędziów Sądu Najwyższego powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po reformie z 2017 roku. Ich status od lat wywołuje spory prawne i polityczne.
We wtorek, 10 listopada, Waldemar Żurek przedstawił kolejne działania podjęte przez resort.
- Przeczytaj także: Awantura o TK nadal trwa. Święczkowski wydał kolejne zarządzenie
Żurek podpisał 27 kolejnych wezwań. Łącznie jest ich już 33
Minister sprawiedliwości poinformował podczas konferencji prasowej, że podpisał następną partię dokumentów dotyczących dochodzenia roszczeń wobec sędziów Sądu Najwyższego.
„Dzisiaj podpisałem kolejne wezwania do zapłaty wobec tzw. neosędziów w Sądzie Najwyższym, 27 sztuk” – powiedział Waldemar Żurek.
Pierwsze sześć wezwań przygotowano na początku listopada. Po wtorkowej decyzji łączna liczba dokumentów wzrosła do 33.
Ministerstwo chce w ten sposób odzyskać środki wypłacone osobom, które wygrały sprawy przeciwko Polsce przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.
W części tych postępowań stwierdzono naruszenie prawa do rozpoznania sprawy przez sąd spełniający wymagania wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Konsekwencją były odszkodowania obciążające budżet państwa.
„Polska, czy inaczej – my wszyscy, wypłaciliśmy już ponad 6 mln zł tych odszkodowań” – podkreślił Żurek.
Szef resortu uważa, że finansowych skutków zakwestionowanych procedur nie powinni ponosić wyłącznie podatnicy.
Wysłanie wezwania jest jednak dopiero pierwszym etapem dochodzenia roszczeń. Nie oznacza automatycznie, że wskazany sędzia musi zapłacić żądaną kwotę.
W przypadku odmowy dobrowolnej zapłaty państwo może zdecydować się na skierowanie sprawy do sądu. Wówczas konieczne będzie wykazanie podstaw odpowiedzialności konkretnej osoby.
Skąd wzięły się odszkodowania? Wszystko zaczęło się od zmian w KRS
Źródłem obecnej sytuacji jest reforma Krajowej Rady Sądownictwa przeprowadzona w 2017 roku.
Zmodyfikowano wtedy sposób wyboru piętnastu sędziów zasiadających w Radzie. Wcześniej wybierali ich przedstawiciele środowiska sędziowskiego. Po zmianach uprawnienie to otrzymał Sejm.
Nowe rozwiązania wzbudziły zastrzeżenia dotyczące niezależności KRS od władzy politycznej. W kolejnych latach pojawiały się także pytania o status osób powoływanych na stanowiska sędziowskie z udziałem tak ukształtowanej Rady.
Sprawy trafiały do polskich sądów, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
W części postępowań ETPC uznał, że sposób obsadzenia składu orzekającego prowadził do naruszenia praw skarżących.
To właśnie z tymi rozstrzygnięciami związane są odszkodowania, których zwrotu chce obecnie dochodzić Ministerstwo Sprawiedliwości.
Sytuacja prawna pozostaje jednak skomplikowana. Nie każde orzeczenie wydane z udziałem sędziego powołanego po reformie KRS zostaje automatycznie uznane za wadliwe.
Trybunał Sprawiedliwości UE wskazywał, że przy ocenie niezawisłości sędziego należy brać pod uwagę wszystkie istotne okoliczności. Sam sposób powołania nie zawsze wystarcza do zakwestionowania jego statusu.
Odmienne oceny całej reformy przedstawiają również polscy politycy.
Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości, były prezydent Andrzej Duda oraz prezydent Karol Nawrocki uznają nominacje dokonane po zmianach w KRS za skuteczne. Wskazują przy tym na konstytucyjne uprawnienia głowy państwa do powoływania sędziów.
Ministerstwo Sprawiedliwości stoi natomiast na stanowisku, że nieprawidłowości dotyczące procedur nominacyjnych wymagają ustawowego rozwiązania.
Spór trwa, a jego konsekwencje dotyczą nie tylko samych sędziów. Wpływają również na sytuację obywateli, którzy oczekują pewności co do prawidłowości wydawanych orzeczeń.
Senat przyjął ustawę. Teraz ważna będzie decyzja Nawrockiego
Działania Waldemara Żurka zbiegły się z kolejnym etapem prac nad ustawą dotyczącą przywracania praworządności w sądownictwie.
W piątek, 6 listopada, Senat przyjął dokument bez poprawek. Przepisy mają uregulować sytuację sędziów powołanych lub awansowanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa po reformie z 2017 roku.
Jednym z najważniejszych rozwiązań jest pozbawienie mocy prawnej uchwał KRS dotyczących powołań sędziowskich z lat 2018–2026, w zakresie przewidzianym przez ustawę.
Dla wielu osób oznaczałoby to konieczność powrotu na wcześniej zajmowane stanowiska.
Zwolnione miejsca miałyby zostać obsadzone po przeprowadzeniu nowych procedur. Projekt przewiduje jednocześnie odrębne rozwiązania dla określonych grup sędziów, w tym osób rozpoczynających pracę w zawodzie.
Ministerstwo Sprawiedliwości przekonuje, że celem zmian jest uporządkowanie sytuacji, która od lat wywołuje niepewność prawną.
Prawo i Sprawiedliwość sprzeciwia się proponowanym przepisom. Politycy ugrupowania oceniają je jako niezgodne z Konstytucją i podważające prezydenckie nominacje.
W związku z tym liczą, że Karol Nawrocki zdecyduje się zawetować ustawę.
Na razie nowe rozwiązania nie obowiązują. Ich wejście w życie zależy od zakończenia procesu legislacyjnego.
Niezależnie od dalszych losów ustawy resort sprawiedliwości kontynuuje działania dotyczące wypłaconych odszkodowań.
Podpisane przez Żurka 33 wezwania otwierają kolejny etap sporu o odpowiedzialność za finansowe konsekwencje zmian w sądownictwie. O tym, czy państwu uda się odzyskać pieniądze, zdecydują jednak dalsze czynności prawne, a w razie sporu również właściwe sądy.
![HIT! Lepiej usiądźcie…Dziewczyna z „Chłopaków do wzięcia” mówi jak rozpoznać ciążę. „Kobieta jest w ciąży gdy… [WIDEO]](https://wlocie.pl/wp-content/uploads/2018/11/ciazazab.jpg)
