Przed Bogdanem Święczkowskim jeden z najważniejszych dni w trwającym sporze o Trybunał Konstytucyjny. We wtorek, 17 listopada, Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK ma zająć się wnioskami o uchylenie immunitetu jego prezesowi oraz wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu. Prokuratura chce pociągnąć obu do odpowiedzialności karnej, a w niektórych wnioskach dotyczących Święczkowskiego wystąpiła również o zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Pojawiła się jednak kolejna komplikacja. Obaj zainteresowani zapowiedzieli, że nie wezmą osobiście udziału w posiedzeniu.
- Przeczytaj też: Trwa awantura o TK, a tu nagle takie wieści. Czarzasty pilnie zabrał głos, takiego obrotu spraw prezydent nie przewidział
- Zobacz także: Komunikat ws. koncesji TV Republika i wPolsce24. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał termin
Konflikt wokół Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w kolejny etap. Po tygodniach sporów o kierowanie instytucją, dostęp sędziów do pomieszczeń i możliwość wykonywania obowiązków pojawia się kwestia odpowiedzialności karnej osób stojących dotychczas na czele TK.
Na wtorek, 17 listopada, zaplanowano Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego zwołane przez Annę Korwin-Piotrowską. Rozpoczęcie posiedzenia wyznaczono na godzinę 9. Trzy godziny później przewidziano wysłuchanie Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego.
Decyzje mogą mieć poważne konsekwencje prawne, ale samo zwołanie posiedzenia nie oznacza jeszcze pozbawienia któregokolwiek z sędziów immunitetu.
Święczkowski i Sochański nie zamierzają przyjść. Pełnomocnicy pojawią się w Trybunale
Posiedzenie zwołała sędzia Anna Korwin-Piotrowska, która po wydarzeniach z końca października ogłosiła przejęcie kierowania pracami Trybunału. Uzasadniała to swoim stażem sędziowskim i sytuacją powstałą po odsunięciu Bogdana Święczkowskiego oraz Bartłomieja Sochańskiego od wykonywania obowiązków kierowniczych.
Legalność tych działań pozostaje przedmiotem sporu. Święczkowski i Sochański kwestionują uprawnienia Korwin-Piotrowskiej do podejmowania decyzji w imieniu Trybunału.
Przed wtorkowym posiedzeniem wiceprezes TK przedstawił swoje stanowisko w rozmowie z Onetem. Zapytany, czy obaj sędziowie pojawią się osobiście w siedzibie instytucji, odpowiedział:
„Nie, nie pójdziemy”.
Bartłomiej Sochański zapowiedział jednak, że na miejscu mają pojawić się obrońcy reprezentujący zarówno jego, jak i Bogdana Święczkowskiego.
Oznacza to, że zainteresowani nie planują osobistego udziału w wysłuchaniu, choć mają być reprezentowani przez prawników. Nie przesądza to jeszcze o możliwości podjęcia uchwał przez zgromadzenie.
Zgodnie z przepisami sędzia, którego dotyczy wniosek immunitetowy, ma prawo przedstawić wyjaśnienia. Nie uczestniczy natomiast w naradzie ani w głosowaniu dotyczącym własnej sprawy.
Ważne jest również to, kto bierze udział w posiedzeniu i czy zgromadzenie jest prawidłowo ukształtowane. Właśnie kwestie składu Trybunału oraz uprawnień poszczególnych sędziów stały się jednym z głównych źródeł obecnego konfliktu.
Prokuratura skierowała sześć wniosków dotyczących Święczkowskiego. W tle Pegasus i Hermes
Wnioski o uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu skierował prokurator generalny Waldemar Żurek. Jak poinformowała Prokuratura Krajowa, 30 października i 3 listopada przekazano łącznie sześć wniosków dotyczących prezesa TK oraz jeden odnoszący się do Bartłomieja Sochańskiego.
Sprawy obejmują kilka odrębnych postępowań. Dotyczą zarówno obecnego funkcjonowania Trybunału, jak i okresu, kiedy Święczkowski pełnił funkcję prokuratora krajowego.
Jeden z najważniejszych wątków wiąże się z podejrzeniem utrudniania pięciorgu sędziów wykonywania obowiązków służbowych. Według prokuratury Święczkowski i Sochański mieli kwestionować status sędziów wybranych przez Sejm, pomijać ich przy przydzielaniu spraw oraz ograniczać dostęp do pomieszczeń służbowych.
Śledczy badają również zdarzenie z 14 października. Według prokuratury Bogdan Święczkowski miał wówczas naruszyć nietykalność cielesną sędziego Macieja Berka i utrudnić kilku sędziom wejście do części budynku TK.
Są to podejrzenia opisane we wnioskach prokuratury, a nie czyny stwierdzone prawomocnym wyrokiem.
Kolejna sprawa dotyczy systemu Pegasus. Prokuratura chce zbadać odpowiedzialność byłego prokuratora krajowego za działania związane z wykorzystaniem materiałów pochodzących z kontroli operacyjnej, w tym materiałów dotyczących Romana Giertycha.
Wśród pozostałych wątków znajduje się zakup systemu Hermes przez Prokuraturę Krajową. Śledczy podejrzewają, że podczas tej procedury mogło dojść do przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków.
Osobne postępowanie obejmuje decyzje o delegowaniu dziewięciu prokuratorów. Według ustaleń śledczych delegacje mogły być wykorzystywane jako forma nieformalnej sankcji służbowej, niezwiązanej z rzeczywistymi potrzebami kadrowymi.
Wnioski dotyczące Święczkowskiego obejmują więc kilka spraw o różnym charakterze. Ich wspólnym elementem jest konieczność uzyskania zgody Trybunału, zanim prokuratura będzie mogła pociągnąć sędziego do odpowiedzialności karnej.
Prokuratura wniosła również o uchylenie immunitetu Bartłomiejowi Sochańskiemu. W jego przypadku chodzi przede wszystkim o podejrzenie przekroczenia uprawnień i naruszania praw sędziów TK.
Czy prezes TK może trafić do aresztu? Decyzja o immunitecie to dopiero pierwszy etap
Zgodnie z konstytucją sędzia Trybunału Konstytucyjnego nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności bez uprzedniej zgody Trybunału.
Oznacza to, że prokuratura potrzebuje odpowiedniej uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Przepisy przewidują podjęcie takiej decyzji bezwzględną większością głosów uczestniczących w posiedzeniu sędziów.
Uchylenie immunitetu nie oznacza automatycznie zatrzymania ani aresztowania. Umożliwia dopiero podjęcie kolejnych czynności procesowych, a ewentualne zastosowanie tymczasowego aresztowania wymaga spełnienia odrębnych warunków prawnych i decyzji właściwego sądu.
Sytuację dodatkowo komplikuje wcześniejsze postępowanie dotyczące Bogdana Święczkowskiego. W październiku 2025 roku Zgromadzenie Ogólne TK odmówiło zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej w jednej ze spraw związanych z systemem Pegasus.
Prokuratura zakwestionowała jednak prawidłowość tamtej uchwały. Argumentowała, że w głosowaniu uczestniczyły osoby, których status sędziowski budzi zastrzeżenia. Z tego powodu uznała, że decyzja nie wywołała skutków prawnych, a sprawę należy rozpatrzyć ponownie.
Ta różnica stanowisk pokazuje, dlaczego wtorkowe posiedzenie może stać się kolejnym punktem sporu. Nawet podjęcie uchwały nie musi zakończyć dyskusji o jej skuteczności prawnej, jeśli strony będą nadal kwestionowały skład lub uprawnienia zgromadzenia.
Na razie nie ma podstaw, aby informować, że Bogdan Święczkowski został pozbawiony immunitetu. Zaplanowane na 17 listopada czynności mają dopiero doprowadzić do rozpatrzenia wniosków prokuratury.
Dalszy przebieg sprawy będzie zależał od przebiegu posiedzenia, udziału uprawnionych sędziów oraz treści ewentualnych uchwał.
Najważniejsze pytanie brzmi teraz nie tylko, czy Zgromadzenie Ogólne wyrazi zgodę na uchylenie immunitetu, lecz także czy jego decyzje zostaną uznane za prawnie skuteczne przez wszystkie zainteresowane instytucje. To właśnie ta kwestia może zdecydować o dalszych działaniach prokuratury wobec Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego.
