Jarosław Kaczyński zapowiedział nowe zasady obsadzania stanowisk w spółkach Skarbu Państwa. Podczas sobotniej konwencji gospodarczej PiS w Katowicach przekonywał, że partyjne znajomości nie mogą decydować o zatrudnieniu, a najważniejsze powinny być kompetencje. Chwilę później wspomniał jednak Daniela Obajtka. Byłego prezesa Orlenu przedstawił jako przykład menedżera, który mimo przynależności do partii powinien mieć możliwość powrotu do zarządzania państwowym koncernem. Wypowiedź padła w czasie, gdy działalność Obajtka pozostaje przedmiotem kilku postępowań.
- Przeczytaj też: Gawryluk: „Śmiertelne zagrożenie”. Zaskakująca ocena Tuska i działań dot. TK. Tego widzowie Polsatu News się nie spodziewali
- Zobacz również: Trump nagle przerwał reporterowi i się zaczęło. Tak podsumował Nawrockiego, nikt się nie spodziewał takich słów
Prawo i Sprawiedliwość rozpoczęło przedstawianie kolejnych propozycji gospodarczych, które mają stanowić podstawę programu ugrupowania na przyszłość. W sobotę, 14 listopada, w Katowicach odbyła się konwencja pod hasłem „Ambitna gospodarka – damy radę”. Politycy rozmawiali o inwestycjach, rozwoju przedsiębiorstw oraz sposobie zarządzania majątkiem państwowym. Jednym z istotnych tematów była również obsada kierowniczych stanowisk w spółkach kontrolowanych przez Skarb Państwa.
Jarosław Kaczyński przekonywał, że w przypadku powrotu jego partii do władzy konieczne będzie odejście od przyznawania stanowisk wyłącznie na podstawie politycznych znajomości. Prezes PiS zapowiedział nawet przygotowanie odpowiednich rozwiązań prawnych. Jednocześnie zaznaczył, że członkostwo w partii nie powinno automatycznie wykluczać osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje. Właśnie w tym kontekście przywołał Daniela Obajtka.
Kaczyński chce nowych zasad w spółkach państwowych. Zapowiedział zmiany w prawie
Podczas wystąpienia w Katowicach prezes Prawa i Sprawiedliwości poświęcił część przemówienia zasadom zatrudniania osób na kierowniczych stanowiskach w instytucjach publicznych. W jego ocenie funkcje w zarządach i radach nadzorczych powinny być powierzane kandydatom posiadającym odpowiednie doświadczenie, a nie osobom, których główną rekomendacją są znajomości polityczne.
Kaczyński przyznał, że problem obsadzania stanowisk ze względu na powiązania partyjne wymaga rozwiązania systemowego. Zapowiedział przygotowanie przepisów, które miałyby ograniczyć takie praktyki. Nie przedstawił jednak szczegółów proponowanych regulacji ani terminu ich opracowania.
„Koniec z rozdawnictwem” – oznajmił Jarosław Kaczyński podczas konwencji.
Prezes PiS podkreślił, że nowe zasady powinny obejmować zarówno rady nadzorcze, jak i zarządy spółek z udziałem Skarbu Państwa. Przekonywał, że o powierzeniu odpowiedzialnych funkcji muszą decydować umiejętności, a nie osobiste relacje z politykami. Jednocześnie sprzeciwił się założeniu, że każda osoba należąca do partii jest z tego powodu nieodpowiednim kandydatem.
Według Kaczyńskiego samo członkostwo w ugrupowaniu nie powinno oznaczać ani automatycznej nominacji, ani zakazu obejmowania stanowiska. Ostateczne znaczenie miałyby mieć kwalifikacje oraz dotychczasowe osiągnięcia zawodowe. To rozróżnienie stało się punktem wyjścia do dalszej części jego wystąpienia, w której pojawiło się nazwisko byłego prezesa Orlenu.
Obajtek znów na czele Orlenu? Prezes PiS nie wyklucza takiego scenariusza
Jarosław Kaczyński przedstawił Daniela Obajtka jako przykład osoby, której dorobek zawodowy powinien być brany pod uwagę niezależnie od przynależności partyjnej. Były prezes Orlenu kierował koncernem w latach 2018–2024, a po zakończeniu pracy w spółce został europosłem Prawa i Sprawiedliwości.
Podczas katowickiej konwencji Kaczyński bardzo wysoko ocenił okres jego zarządzania koncernem. Przekonywał, że pod kierownictwem Obajtka Orlen rozwijał działalność i zwiększał znaczenie na rynku międzynarodowym. W ocenie prezesa PiS kontynuowanie wcześniejszej strategii mogłoby przynieść spółce kolejne korzyści.
„Daniel Obajtek dokonał cudów w Orlenie” – stwierdził Jarosław Kaczyński.
Polityk podkreślił, że Obajtek jest członkiem Prawa i Sprawiedliwości, ale nie powinno to samo w sobie uniemożliwiać mu powrotu na kierownicze stanowisko. Zasugerował, że jego doświadczenie mogłoby ponownie zostać wykorzystane przy rozwoju koncernu.
Nie była to jednak oficjalna nominacja ani zapowiedź konkretnej decyzji personalnej. Kaczyński nie przedstawił planu ponownego powołania Obajtka na prezesa Orlenu. Wskazał go jako przykład menedżera, którego według własnej oceny nie należy wykluczać ze względu na działalność polityczną.
W wystąpieniu pojawiła się również krytyka obecnego sposobu zarządzania gospodarką. Prezes PiS przekonywał, że po zmianie władzy w 2023 roku nie wykorzystano możliwości dalszego rozwoju Orlenu. Zdaniem Kaczyńskiego koncern mógłby obecnie odgrywać jeszcze większą rolę w europejskim sektorze energetycznym. Była to jednak polityczna ocena, a nie wynik przedstawionej podczas konwencji niezależnej analizy finansowej.
Wypowiedź wywołuje pytania o kryteria, które PiS zamierza stosować przy przyszłych nominacjach. Kaczyński zapowiedział bowiem ograniczenie nepotyzmu, jednocześnie wyraźnie dopuszczając powrót do państwowych spółek osób związanych z jego ugrupowaniem. O tym, jak miałby działać taki system, będzie można mówić dopiero po przedstawieniu szczegółowych propozycji prawnych.
W tle postępowania dotyczące Orlenu. Obajtek nie przyznaje się do winy
Pochwały pod adresem Daniela Obajtka pojawiły się w czasie, gdy organy ścigania nadal analizują część decyzji podejmowanych podczas jego prezesury w Orlenie. Jednym z najważniejszych postępowań pozostaje sprawa polityki cen paliw przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku. Według prokuratury działania ówczesnego kierownictwa mogły doprowadzić do strat koncernu przekraczających 4,1 miliarda złotych.
W październiku 2026 roku śledczy skierowali do Parlamentu Europejskiego wniosek dotyczący uchylenia immunitetu Obajtka, a także wyrażenia zgody na jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Prokuratura chce przedstawić mu zarzut wyrządzenia szkody majątkowej wielkich rozmiarów. Sam zainteresowany odrzuca oskarżenia dotyczące polityki cenowej spółki i broni decyzji podejmowanych podczas swojej prezesury. Wniosek prokuratury nie jest równoznaczny z potwierdzeniem winy.
Osobna sprawa dotyczy wydatków Orlenu na usługi detektywistyczne. Według śledczych ze środków koncernu przeznaczono na ten cel 393,6 tysiąca złotych, a część działań miała służyć prywatnym interesom byłego prezesa. Akt oskarżenia w tej sprawie trafił do sądu w grudniu 2025 roku.
W lipcu 2026 roku Obajtek usłyszał również zarzuty związane ze składaniem fałszywych zeznań dotyczących znajomości z dziennikarzem Piotrem Nisztorem oraz wycofaniem tygodnika „NIE” ze sprzedaży na stacjach Orlenu. Były prezes koncernu nie przyznał się do winy.
Śledczy zajmują się ponadto kwestiami dotyczącymi jego rozliczeń podatkowych. Prokuratura podejrzewa, że w deklaracjach za 2020 rok nie wykazano przychodów przekraczających 3 miliony złotych. Także w tej sprawie wystąpiono o uchylenie immunitetu europosła. Równolegle prowadzone są postępowania dotyczące innych decyzji biznesowych podejmowanych w grupie Orlen, w tym działalności szwajcarskiej spółki Orlen Trading Switzerland. Nie wszystkie te sprawy dotyczą jednak bezpośrednio Obajtka.
Mimo trwających postępowań Jarosław Kaczyński nie zmienił swojej oceny byłego prezesa Orlenu. Podczas sobotniej konwencji przedstawił go jako przykład skutecznego zarządzania państwowym przedsiębiorstwem i wskazał, że powiązania partyjne nie powinny przekreślać możliwości wykorzystania jego doświadczenia.
W ten sposób prezes PiS połączył zapowiedź walki z nepotyzmem z obroną polityka własnego ugrupowania. Nie przesądza to jeszcze o przyszłych decyzjach personalnych, ale pokazuje, jakie stanowisko Kaczyński zajmuje wobec ewentualnego powrotu Obajtka do zarządzania państwowym koncernem. Ostateczna ocena skuteczności zapowiadanych zasad będzie zależała od treści proponowanych przepisów i sposobu ich stosowania.
