Nagły ruch polskiego MSZ bez wiedzy Prezydenta. Konflikt przybiera na sile. Ogromne zamieszanie
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Spór o polskich ambasadorów ponownie zaostrza relacje między Pałacem Prezydenckim a rządem Donalda Tuska. Marcin Przydacz zarzucił Ministerstwu Spraw Zagranicznych, że bez uzgodnienia z Karolem Nawrockim rozpoczęło procedurę dotyczącą kolejnych nominacji dyplomatycznych. Przedstawiciel prezydenta zapowiedział, że wskazani kandydaci nie otrzymają listów uwierzytelniających bez zgody głowy państwa. Na odpowiedź Radosława Sikorskiego nie trzeba było długo czekać. Szef MSZ przedstawił zupełnie inną ocenę sytuacji i odniósł się do zarzutów dotyczących działań swojego resortu.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Obsada polskich placówek dyplomatycznych od ponad dwóch lat pozostaje przedmiotem sporu pomiędzy rządem a Pałacem Prezydenckim. Konflikt rozpoczął się jeszcze za prezydentury Andrzeja Dudy i nie został rozwiązany po objęciu urzędu przez Karola Nawrockiego.

Obie strony deklarują konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania polskiej dyplomacji. Różnią się jednak w ocenie procedury powoływania ambasadorów i zakresu uprawnień poszczególnych instytucji.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

W sobotę, 21 listopada, doszło do kolejnej wymiany stanowisk. Tym razem chodzi o dokumenty, które Ministerstwo Spraw Zagranicznych miało skierować do kilkunastu państw bez wcześniejszego uzgodnienia kandydatur z prezydentem.

Pałac Prezydencki oskarża MSZ. Przydacz ujawnił, jakie dokumenty wysłano

Szef Biura Polityki Międzynarodowej Prezydenta RP Marcin Przydacz poinformował w sobotę, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozesłało do kilkunastu zagranicznych stolic wnioski o agrément.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Jest to zgoda państwa przyjmującego na akredytowanie wskazanej osoby jako ambasadora. Stanowi jeden z etapów procedury dyplomatycznej, ale sama w sobie nie oznacza jeszcze powołania na stanowisko.

Według Przydacza resort kierowany przez Radosława Sikorskiego wystąpił o takie zgody, mimo że nazwiska kandydatów nie zostały wcześniej uzgodnione z Karolem Nawrockim.

„Minister Sikorski ponownie eskaluje konflikt dotyczący ambasadorów” – napisał przedstawiciel prezydenta.

Przydacz ocenił, że działanie MSZ może stawiać Polskę w niekorzystnym świetle na arenie międzynarodowej. Jego zdaniem zagraniczne rządy są proszone o zaakceptowanie kandydatów, których procedura powołania może ostatecznie nie zostać zakończona.

Prezydencki minister zapowiedział, że osoby przedstawione bez uzgodnienia z Karolem Nawrockim nie otrzymają listów uwierzytelniających, jeżeli głowa państwa nie zaakceptuje ich kandydatur.

Oznacza to, że nawet uzyskanie zgody zagranicznego państwa nie wystarczy do objęcia stanowiska ambasadora.

Przydacz podkreślił również, że prezydent oczekuje kompleksowego rozwiązania sporu. W jego ocenie powinno ono zostać wypracowane w drodze rozmów między Pałacem Prezydenckim a przedstawicielami rządu.

Jednocześnie zarzucił stronie rządowej próbę wywierania presji poprzez podejmowanie kolejnych działań proceduralnych.

Takie stanowisko oznacza podtrzymanie dotychczasowego podejścia prezydenta, który wskazuje na konieczność wcześniejszego uzgadniania kandydatur.

Sikorski odpowiedział jeszcze tego samego dnia. „To jest absurdalne”

Do zarzutów Marcina Przydacza odniósł się Radosław Sikorski podczas sobotniego wystąpienia w TVP Info.

Szef polskiej dyplomacji odrzucił sugestię, że przedstawianie nowych kandydatów zagranicznym rządom jest działaniem nieuzasadnionym.

Przypomniał, że w ostatnim czasie trzech polskich ambasadorów zdecydowało się na skrócenie swoich misji. Chodzi o przedstawicieli Polski w Chinach, Rumunii oraz przy Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Według Sikorskiego w takiej sytuacji MSZ musi podjąć działania zmierzające do zapewnienia ciągłości reprezentacji dyplomatycznej.

„I co, MSZ ma nie proponować po pierwsze, żeby zostali formalnie odwołani, po to, żeby tamtym państwom to notyfikować? I po drugie, mamy nie przedstawiać nowych kandydatów? Przecież to jest absurdalne” – powiedział minister.

Sikorski wyjaśnił, że procedura nominacyjna obejmuje kilka etapów. Należą do nich znalezienie odpowiedniej osoby, uzyskanie jej zgody, opinia kontrwywiadu, rozpatrzenie kandydatury przez Konwent Służby Zagranicznej, wystąpienie o agrément oraz uzyskanie opinii sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych.

Dopiero po przeprowadzeniu wymaganych czynności możliwe jest sfinalizowanie nominacji.

Minister poinformował, że kandydaci na stanowiska ambasadorów w Chinach, Rumunii i przy ONZ mają zostać przedstawieni premierowi oraz Konwentowi Służby Zagranicznej.

Szef MSZ przedstawił również własną interpretację konstytucyjnej roli prezydenta. Podkreślił, że Polska ma system parlamentarno-gabinetowy, w którym za prowadzenie polityki zagranicznej odpowiada Rada Ministrów.

Jednocześnie przyznał, że to prezydent podpisuje nominacje ambasadorskie i wystawia listy uwierzytelniające.

Spór dotyczy więc nie samego istnienia tych kompetencji, lecz sposobu współpracy instytucji przy ich wykonywaniu.

Ponad 80 nierozstrzygniętych spraw. Spór trwa od 2024 roku

Obecny konflikt nie rozpoczął się wraz z objęciem prezydentury przez Karola Nawrockiego.

Jego początki sięgają marca 2024 roku, kiedy Radosław Sikorski zdecydował o zakończeniu misji ponad 50 ambasadorów oraz wycofaniu kilkunastu wcześniej zgłoszonych kandydatur.

Ówczesny prezydent Andrzej Duda wskazywał, że formalne powołanie i odwołanie ambasadora wymaga podpisu głowy państwa.

W konsekwencji część placówek dyplomatycznych zaczęła być kierowana przez dyplomatów posiadających rangę chargé d’affaires. Mogą oni prowadzić bieżącą działalność przedstawicielstw, ale nie posiadają statusu ambasadora mianowanego przez prezydenta.

Zmiana głowy państwa w sierpniu 2025 roku nie doprowadziła do trwałego porozumienia.

We wrześniu 2026 roku Karol Nawrocki informował, że rozmowy dotyczące nominacji były bliskie zakończenia. Według jego relacji wypracowane ustalenia nie zostały jednak zrealizowane.

Przedstawiciele rządu przedstawiali inną ocenę sytuacji, wskazując, że procedura powoływania ambasadorów jest określona przepisami i nie wymaga zawierania dodatkowych politycznych porozumień.

W połowie listopada Radosław Sikorski poinformował, że na podpisy prezydenta czeka 46 powołań i 38 odwołań ambasadorów.

Łącznie chodzi zatem o 84 nierozstrzygnięte sprawy dotyczące obsady polskich przedstawicielstw.

Są to liczby przedstawione przez szefa MSZ. Pałac Prezydencki odmiennie ocenia przyczyny powstałego impasu.

W swoim wystąpieniu z 17 listopada Marcin Przydacz podkreślał, że do skutecznego zakończenia procedury konieczna jest współpraca prezydenta, premiera i ministra spraw zagranicznych.

Przedstawiciel prezydenta zarzucał rządowi brak gotowości do porozumienia i niewłaściwy sposób przedstawiania części kandydatur.

Obie strony zgadzają się co do potrzeby obsadzenia placówek, ale nie doszły do porozumienia w sprawie sposobu wyboru dyplomatów.

Kto decyduje o ambasadorach? Konstytucja określa kompetencje

Podstawą prawną sporu są przepisy Konstytucji RP oraz ustawy o służbie zagranicznej.

Zgodnie z art. 133 Konstytucji prezydent jest reprezentantem państwa w stosunkach zewnętrznych i mianuje oraz odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Polski w innych państwach i przy organizacjach międzynarodowych.

Jednocześnie art. 146 przewiduje, że to Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepisy zakładają więc udział obu ośrodków władzy wykonawczej w procesie obsadzania najważniejszych stanowisk dyplomatycznych.

W praktyce kandydatury przedstawia minister spraw zagranicznych, natomiast ich formalne powołanie wymaga aktu prezydenta oraz spełnienia pozostałych wymogów prawnych.

Różnica stanowisk dotyczy przede wszystkim tego, czy kandydatury powinny zostać zaakceptowane przez Pałac Prezydencki jeszcze przed rozpoczęciem kolejnych etapów procedury.

Strona prezydencka domaga się wcześniejszych uzgodnień i podkreśla konieczność wypracowania porozumienia.

MSZ wskazuje natomiast na ustawową kolejność czynności i odpowiedzialność rządu za prowadzenie polityki zagranicznej.

Z punktu widzenia funkcjonowania państwa znaczenie ma przede wszystkim możliwość sprawnego obsadzania polskich placówek i zapewnienia ciągłości ich działania.

Na 22 listopada 2026 roku nie ogłoszono nowego porozumienia między Pałacem Prezydenckim a Ministerstwem Spraw Zagranicznych.

Sobotnia wymiana stanowisk pokazała, że obie strony pozostają przy swoich interpretacjach i oczekiwaniach.

Przedstawiciele Karola Nawrockiego zapowiadają brak zgody na nominacje bez wcześniejszych uzgodnień. Radosław Sikorski przekonuje natomiast, że MSZ realizuje obowiązującą procedurę. Ostateczne rozwiązanie konfliktu wymaga więc dalszych rozmów między instytucjami uczestniczącymi w powoływaniu ambasadorów.