Jeszcze kilka dni temu przedstawiciele Pałacu Prezydenckiego informowali o postępach w rozmowach dotyczących przyszłości Trybunału Konstytucyjnego. Uzgodniono nawet znaczną część proponowanych rozwiązań. Teraz sytuacja niespodziewanie się skomplikowała. Zbigniew Bogucki ogłosił zawieszenie negocjacji, a Marcin Przydacz skierował ostre zarzuty pod adresem Donalda Tuska i Włodzimierza Czarzastego. W tle pozostają kontrowersyjne propozycje zmian w konstytucji i spór o osoby pełniące funkcje sędziów TK.
- Zobacz też: Żurek, rzecznik dyscyplinarny i prokuratura. Nieprawdopodobne, co zostało ogłoszone. „Nikt nie stoi ponad prawem”.
- Przeczytaj również: Córka Tuska nie szczypie się w język. Padły wymowne słowa w stronę Nawrockiego – przerwała milczenie. „Porozmawiajmy” – powiedział Tusk
Konflikt wokół Trybunału Konstytucyjnego od tygodni należy do najpoważniejszych sporów między rządem a Pałacem Prezydenckim. Dotyczy nie tylko kierownictwa instytucji, lecz również zasad powoływania sędziów, skuteczności wydawanych orzeczeń i roli policji w zabezpieczaniu siedziby Trybunału.
Karol Nawrocki zdecydował się zainicjować rozmowy z przedstawicielami ugrupowań parlamentarnych. Ich celem miało być znalezienie rozwiązania, które pozwoli zakończyć kryzys i stworzyć nowe zasady funkcjonowania TK.
Początkowo pojawiały się informacje o znaczących postępach. Jednak najnowsze wydarzenia pokazują, że osiągnięcie politycznego porozumienia będzie znacznie trudniejsze, niż sugerowały pierwsze komunikaty.
Przydacz uderzył w Tuska i Czarzastego. Zarzucił im brak chęci do rozmów
W czwartek 19 listopada Marcin Przydacz, szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej, odniósł się do sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego podczas rozmowy na antenie radiowej Trójki.
Prezydencki minister pozytywnie oceniał sam fakt rozpoczęcia konsultacji. Zwrócił uwagę, że przy jednym stole spotkali się politycy ugrupowań opozycyjnych oraz przedstawiciele części koalicji rządzącej.
„Dobrze, że ten dialog się dzieje” – mówił Przydacz, podkreślając znaczenie udziału różnych środowisk politycznych.
Jednocześnie ostro skrytykował nieobecność przedstawicieli Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Według ministra postawa tych ugrupowań świadczy o braku gotowości do wypracowania kompromisu.
Najmocniejsze słowa skierował jednak bezpośrednio pod adresem Donalda Tuska i Włodzimierza Czarzastego.
Przydacz zarzucił obu politykom, że zamiast szukać porozumienia, opowiadają się za utrzymywaniem obecnej sytuacji w Trybunale przy wsparciu policji.
Według przedstawiciela prezydenta działania funkcjonariuszy są wykorzystywane do zabezpieczenia zmian, których legalność kwestionuje Pałac Prezydencki.
Są to jednak oceny polityczne i prawne prezentowane przez otoczenie Karola Nawrockiego. Rząd przedstawia odmienną interpretację wydarzeń, wskazując na konieczność zapewnienia dostępu do Trybunału osobom wybranym przez Sejm.
Było porozumienie w 70 procentach. Nagle ogłoszono zawieszenie rozmów
Rozmowy zainicjowane przez prezydenta rozpoczęły się 16 listopada w Belwederze. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele kilku ugrupowań parlamentarnych, w tym Prawa i Sprawiedliwości, Konfederacji, Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz Polski 2050.
Nie pojawili się natomiast reprezentanci Koalicji Obywatelskiej i Lewicy.
Dwa dni później, 18 listopada, szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki przekazał informacje sugerujące możliwość osiągnięcia szerokiego porozumienia.
Według Boguckiego uczestnicy konsultacji uzgodnili około 70 proc. proponowanych rozwiązań. Dotyczyły one zarówno bieżącego funkcjonowania Trybunału, jak i przyszłych zasad wyboru sędziów.
Dzień później sytuacja się zmieniła.
19 listopada, po kolejnej turze negocjacji, szef Kancelarii Prezydenta poinformował o impasie.
„Dzisiaj nastąpił impas w rozmowach dotyczący tego, w jaki sposób doprowadzić do wygaszenia funkcjonowania obecnego Trybunału Konstytucyjnego” – przekazał Zbigniew Bogucki.
Największą przeszkodą okazała się kwestia zakończenia funkcjonowania TK w dotychczasowym składzie i przejścia do nowego modelu.
Uczestnicy rozmów przedstawiali różne propozycje, jednak nie zdołali ustalić wspólnego sposobu ich realizacji.
W konsekwencji rozmowy zostały zawieszone. Nie oznacza to całkowitego zakończenia inicjatywy. Przedstawiciele ugrupowań mają przekazać dodatkowe propozycje w kolejnym tygodniu.
Wyciekł projekt zmian w konstytucji. Tak miałby wyglądać nowy Trybunał
Równolegle do politycznych konsultacji pojawiły się informacje o projekcie przygotowywanym w Kancelarii Prezydenta.
Jak podały media, propozycje dotyczyły między innymi sposobu wybierania przyszłych sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz rozwiązania problemu obecnego składu instytucji.
Jednym z punktów wyjścia był projekt Polskiego Stronnictwa Ludowego, przedstawiony na początku listopada.
Zakładał on wygaszenie kadencji dotychczasowych sędziów i jednorazowe powołanie nowego, piętnastoosobowego składu Trybunału. Kandydaci mieliby być zgłaszani za zgodą prezydenta, a następnie wybierani przez Zgromadzenie Narodowe większością trzech piątych głosów.
Projekt przewidywał również zróżnicowanie długości pierwszych kadencji nowo powołanych sędziów. Pięciu miałoby zostać wybranych na trzy lata, kolejnych pięciu na sześć, a pozostałych na dziewięć lat.
Celem takiego rozwiązania miałoby być uniknięcie sytuacji, w której wszystkie mandaty wygasają jednocześnie.
Propozycje nie zostały jednak przyjęte jako obowiązujące prawo. Wymagałyby między innymi przeprowadzenia odpowiedniej procedury parlamentarnej, a w przypadku zmiany konstytucji również uzyskania wymaganej większości głosów.
Dodatkowe kontrowersje wywołało ujawnienie roboczych dokumentów w mediach. Według Zbigniewa Boguckiego zaszkodziło to atmosferze rozmów i naruszyło zaufanie konieczne do prowadzenia negocjacji.
Donald Tusk nie zamierza czekać. Rząd ma inne stanowisko w sprawie TK
W czasie gdy Pałac Prezydencki prowadzi konsultacje, Donald Tusk przedstawia odmienną ocenę sytuacji.
Premier uważa, że Trybunał Konstytucyjny rozpoczął już proces zmian i nie ma potrzeby uzależniania dalszych działań od zgody środowisk politycznych, które odpowiadały za wcześniejszy model funkcjonowania instytucji.
„Trybunał Konstytucyjny jest na trudnej drodze naprawy, zaczął pracę i warto się z tym faktem pogodzić” – stwierdził szef rządu.
Tusk podkreślał również, że nie oczekuje akceptacji swoich działań ze strony Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji.
Różnice między rządem a prezydentem dotyczą przede wszystkim legalności obecnych rozwiązań, statusu poszczególnych osób w Trybunale oraz sposobu przywrócenia pełnego zaufania do tej instytucji.
Pałac Prezydencki przekonuje, że konieczne jest najpierw zakończenie funkcjonowania obecnego modelu TK, a dopiero później wybranie nowych sędziów.
Rząd z kolei uważa, że działania naprawcze mogą być kontynuowane bez wcześniejszego uzyskania politycznego porozumienia z prezydentem.
Na 21 listopada 2026 roku nie ma informacji o wznowieniu zawieszonych konsultacji ani o ostatecznym uzgodnieniu wspólnego projektu reformy Trybunału.
Najbliższy tydzień może przynieść kolejne propozycje parlamentarzystów, którzy uczestniczyli w rozmowach. Nie oznacza to jednak, że strony automatycznie osiągną kompromis.
Spór wokół TK pozostaje więc nierozwiązany, a najnowsze wypowiedzi przedstawicieli Pałacu Prezydenckiego i rządu pokazują, jak duże różnice nadal dzielą uczestników konfliktu.
