Karol Nawrocki po raz drugi odmówił podpisania przepisów dotyczących usuwania nielegalnych treści z internetu. Decyzja ogłoszona w piątek, 13 listopada, spotkała się z natychmiastową reakcją Donalda Tuska i Krzysztofa Gawkowskiego. Premier zwrócił uwagę na bezpieczeństwo dzieci, natomiast minister cyfryzacji zapowiedział przygotowanie kolejnej ustawy. Prezydent przekonuje jednak, że proponowane rozwiązania mogłyby otworzyć drogę do ograniczania wolności słowa. Spór dotyczy uprawnień urzędników do blokowania treści publikowanych w sieci.
- Przeczytaj też: Trwa awantura w TK, a tu pilny komunikat Pałacu Prezydenckiego. Jest oficjalne potwierdzenie, mało kto się spodziewał takiego obrotu spraw
- Zobacz również: Tak Karol Nawrocki chce rozwiązać spór o TK. Wyciekły szczegóły. Rzecznik prezydenta potwierdził
W polskim internecie każdego dnia pojawiają się materiały zawierające groźby, nawoływanie do przemocy i inne treści naruszające prawo. Ich usuwanie bywa długotrwałe, a osoby pokrzywdzone nie zawsze wiedzą, gdzie szukać pomocy. Rząd chciał zmienić tę sytuację poprzez wprowadzenie nowych procedur, które zobowiązywałyby platformy cyfrowe do szybszego reagowania na określone naruszenia. Projekt miał również zapewnić skuteczniejsze stosowanie w Polsce unijnego Aktu o usługach cyfrowych.
Prace nad ustawą trwały od wielu miesięcy. Jej pierwsza wersja została zawetowana przez Karola Nawrockiego w styczniu 2026 roku, a rząd przygotował kolejną propozycję, uwzględniającą część zgłoszonych zastrzeżeń. Nowe przepisy zostały uchwalone przez parlament w październiku i ponownie trafiły na biurko prezydenta. W piątek okazało się, że również poprawiona wersja nie uzyska jego podpisu.
Nawrocki odmówił podpisania ustawy. Wskazał na zagrożenie dla wolności słowa
Prezydent poinformował o swojej decyzji w nagraniu opublikowanym 13 listopada. Wyjaśnił, że nie kwestionuje potrzeby ochrony obywateli przed internetową przestępczością, ale nie zgadza się na przyznanie organom administracji uprawnień, które jego zdaniem powinny należeć do niezależnych sądów.
Zawetowana nowelizacja ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną miała umożliwić odpowiednim organom wydawanie decyzji dotyczących blokowania określonych nielegalnych treści. Chodziło między innymi o groźby karalne i nawoływanie do przemocy. Od takich rozstrzygnięć przewidziano możliwość odwołania do sądu, jednak zdaniem prezydenta nie zapewniało to wystarczającej ochrony przed nadużyciami.
Karol Nawrocki uznał, że decyzja o tym, czy konkretna publikacja stanowi przestępstwo, nie powinna należeć do urzędnika. W swoim wystąpieniu wskazał na ryzyko wykorzystywania nowych przepisów do ograniczania legalnej wypowiedzi i prowadzenia sporów politycznych.
Prezydent odniósł się również do argumentów rządu, który uzasadniał konieczność szybkiego przyjęcia regulacji bezpieczeństwem dzieci i młodzieży. Według Nawrockiego ochrona najmłodszych nie może stanowić pretekstu do wprowadzania rozwiązań budzących wątpliwości konstytucyjne.
„Nie będę ulegał żadnym szantażom rządzących” – oświadczył Karol Nawrocki, przedstawiając powody odmowy podpisania ustawy.
Głowa państwa przekonywała, że obowiązujące przepisy już teraz dają służbom możliwość reagowania na przestępstwa popełniane w internecie. Jeżeli konieczne jest ich rozszerzenie, rząd powinien przygotować rozwiązania, które jednoznacznie określą granice ingerencji państwa w wolność wypowiedzi. Prezydent zaznaczył również, że w normalnych warunkach rozważyłby skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego, lecz ze względu na obecną sytuację w tej instytucji zdecydował się na weto.
Donald Tusk odpowiada prezydentowi. Gawkowski zapowiada nową ustawę
Decyzja Nawrockiego szybko wywołała reakcję przedstawicieli rządu. Premier Donald Tusk opublikował w mediach społecznościowych krótki komentarz, w którym odniósł się przede wszystkim do zagrożeń dotykających najmłodszych użytkowników internetu. Szef rządu podkreślił, że ochrona dzieci przed przestępczością internetową powinna pozostawać poza bieżącymi podziałami politycznymi.
„Ochrona dzieci przed internetowymi przestępcami. Trudno wyobrazić sobie ważniejszą sprawę, która powinna łączyć ponad politycznymi podziałami. A jednak zawetował” – napisał Donald Tusk.
Znacznie ostrzejszą ocenę przedstawił Krzysztof Gawkowski. Wicepremier i minister cyfryzacji określił 13 listopada mianem czarnego dnia dla bezpieczeństwa Polek i Polaków w internecie. W swoim komentarzu zarzucił prezydentowi, że nie wyciągnął wniosków z wcześniejszych dyskusji i ponownie odrzucił przepisy, które miały pomóc w walce z nielegalnymi materiałami.
Gawkowski wskazywał między innymi na przemoc internetową, groźby i niebezpieczne treści, które mogą oddziaływać na dzieci i młodzież. Według ministra państwo powinno dysponować narzędziami pozwalającymi na szybką reakcję, zanim publikowane materiały wyrządzą kolejne szkody.
Minister cyfryzacji zapowiedział przygotowanie następnego projektu ustawy. Oznacza to, że rząd nie zamierza rezygnować z wprowadzenia nowych procedur, mimo drugiej odmowy podpisu ze strony prezydenta. Nie wiadomo jednak, jak zostaną zmienione sporne przepisy ani czy kolejna propozycja zyska akceptację Pałacu Prezydenckiego.
Wypowiedzi Tuska i Gawkowskiego pokazują, że rząd interpretuje weto przede wszystkim przez pryzmat ochrony użytkowników internetu. Z kolei Nawrocki skupia się na zagrożeniu związanym z przekazaniem administracji zbyt szerokich kompetencji. Obie strony deklarują potrzebę zwalczania internetowej przestępczości, ale nie zgadzają się co do sposobu osiągnięcia tego celu.
Co oznacza weto dla internautów? Spór o nowe przepisy jeszcze się nie zakończył
Zawetowana ustawa miała uzupełnić polskie regulacje związane z unijnym Aktem o usługach cyfrowych, znanym jako DSA. Unijne rozporządzenie nakłada na platformy internetowe określone obowiązki, między innymi dotyczące zgłaszania nielegalnych treści, przejrzystości moderacji oraz ochrony użytkowników. Jego przepisy obowiązują niezależnie od piątkowej decyzji prezydenta.
Polskie regulacje miały natomiast doprecyzować krajowy system egzekwowania części tych obowiązków. Projekt przewidywał procedury reagowania na materiały naruszające prawo, a także zasady kontroli podejmowanych decyzji. Zwolennicy nowych rozwiązań wskazywali, że bez sprawnego mechanizmu usuwania określonych treści osoby pokrzywdzone pozostają zbyt długo narażone na dalszą przemoc.
Przeciwnicy przyjętego przez parlament modelu zwracali uwagę na inne zagrożenie. Ich zdaniem możliwość administracyjnego blokowania publikacji mogłaby prowadzić do pomyłek lub nadmiernej ingerencji w wypowiedzi, które nie naruszają prawa. Wątpliwości dotyczyły przede wszystkim tego, kto powinien oceniać treści i na jakim etapie konieczna jest kontrola sądowa.
Piątkowe weto nie oznacza, że nielegalne treści stały się dozwolone ani że platformy internetowe zostały zwolnione z obowiązków wynikających z prawa unijnego. Oznacza natomiast, że nie wejdą w życie dodatkowe rozwiązania przewidziane w odrzuconej nowelizacji. Obowiązujące przepisy karne nadal pozwalają ścigać między innymi groźby i nawoływanie do popełnienia przestępstwa.
To już druga odmowa podpisania ustawy dotyczącej tego obszaru. Pierwsza miała miejsce w styczniu, a kolejna nastąpiła po zmianach wprowadzonych przez parlament w październiku. Część przepisów organizacyjnych została wcześniej przyjęta, jednak najważniejsze rozwiązania dotyczące administracyjnego reagowania na nielegalne publikacje ponownie spotkały się ze sprzeciwem prezydenta.
Przed rządem pozostaje teraz wybór dalszej drogi legislacyjnej. Parlament może podjąć próbę odrzucenia weta większością trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Możliwe jest także przygotowanie następnego projektu, co zapowiedział już Krzysztof Gawkowski.
Na razie nie wiadomo, czy uda się wypracować rozwiązanie akceptowane zarówno przez większość parlamentarną, jak i prezydenta. Pewne jest natomiast, że spór o bezpieczeństwo użytkowników internetu i granice państwowej kontroli nad publikowanymi treściami będzie kontynuowany.
