Sprawa Orderu Orła Białego przyznanego Wołodymyrowi Zełenskiemu od wielu dni budziła ogromne emocje. Dyskusja wykraczała daleko poza samo odznaczenie i dotyczyła relacji polsko-ukraińskich, pamięci historycznej oraz oczekiwań części opinii publicznej wobec władz państwowych. W piątkowy wieczór Kancelaria Prezydenta RP opublikowała długo wyczekiwany komunikat i przedstawiła decyzję Karola Nawrockiego.
Kapituła zajęła się sprawą Orderu Orła Białego
Procedura dotycząca najwyższego polskiego odznaczenia rozpoczęła się po decyzji Karola Nawrockiego o skierowaniu sprawy pod obrady Kapituły Orderu Orła Białego.
Posiedzenie odbyło się 8 czerwca. Członkowie kapituły przedstawili swoją opinię prezydentowi, jednak przez kolejne dni nie ujawniano szczegółów rekomendacji. Kancelaria Prezydenta informowała jedynie, że ostateczna decyzja zostanie przekazana w późniejszym terminie.
W międzyczasie temat pozostawał jednym z najczęściej komentowanych zagadnień politycznych. Debata dotyczyła zarówno samego odznaczenia, jak i kwestii związanych z pamięcią historyczną oraz oceną wydarzeń z przeszłości.
Kancelaria Prezydenta potwierdziła decyzję
W piątek wieczorem Kancelaria Prezydenta RP opublikowała wystąpienie Karola Nawrockiego i przekazała, że prezydent zdecydował o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego.
Jak podano w komunikacie, decyzja została podjęta po zapoznaniu się z opinią kapituły i kończy procedurę dotyczącą odznaczenia przyznanego wcześniej prezydentowi Ukrainy.
W opublikowanym nagraniu Karol Nawrocki przedstawił uzasadnienie swojego stanowiska, odwołując się przede wszystkim do znaczenia pamięci historycznej oraz obowiązku pielęgnowania pamięci o ofiarach przeszłości.
„Ofiar naszych przodków nie wolno zdradzić milczeniem. To groby, o których nie wolno zapomnieć. To rany historii, które wymagają prawdy, pamięci i szacunku. My Polacy pamiętamy o swoich, nie porzucamy ich i zawsze się o nich upominamy”.
Karol Nawrocki wskazał na znaczenie prawdy historycznej
W swoim wystąpieniu prezydent podkreślił, że decyzja ma wymiar nie tylko polityczny, ale również symboliczny. Jak zaznaczył, państwo powinno stać na straży własnej historii i pamięci narodowej.
Najmocniejszy fragment uzasadnienia dotyczył kwestii prawdy historycznej. Karol Nawrocki przekonywał, że nie może ona podlegać politycznym negocjacjom ani doraźnym interesom.
„Szacunek do przodków i uczciwość wobec historii są obowiązkiem nas wszystkich. Naród, który traci pamięć, traci część swojej duszy. Państwo, które przestaje bronić prawdy o swojej historii, przestaje być strażnikiem narodowego szacunku. Prawda historyczna nie jest i nigdy nie może być kartą przetargową”.
Prezydent zaznaczył również, że Polska ma obowiązek upominać się o własną historię oraz pamięć o ofiarach wydarzeń, które pozostają ważną częścią narodowej tożsamości.
Decyzja kończy procedurę dotyczącą odznaczenia
Po opinii Kapituły Orderu Orła Białego i kilku dniach oczekiwania Kancelaria Prezydenta RP potwierdziła ostateczne rozstrzygnięcie.
Według opublikowanego komunikatu Wołodymyr Zełenski utraci Order Orła Białego, a decyzja Karola Nawrockiego kończy procedurę dotyczącą najwyższego polskiego odznaczenia przyznanego prezydentowi Ukrainy.
Sprawa była szeroko komentowana zarówno przez polityków, jak i opinię publiczną, stając się jednym z najgłośniejszych tematów ostatnich tygodni w kontekście relacji polsko-ukraińskich i sporów dotyczących pamięci historycznej.
