Włodzimierz Czarzasty przedstawił nowy plan działania wobec Trybunału Konstytucyjnego. Marszałek Sejmu zamierza wykorzystać swoje konstytucyjne uprawnienia i skierować do TK sprawy dotyczące praw obywatelskich. Podczas poniedziałkowej konferencji mówił między innymi o możliwości ponownej oceny przepisów związanych z aborcją. Nie zabrakło również oskarżeń pod adresem Karola Nawrockiego i polityków PiS. Marszałek zapowiedział ponadto zawiadomienie prokuratury w sprawie słów znanego publicysty.
- Zobacz również: Nagły zwrot ws. TK. Nawrocki naprawdę to zrobił. Poruszenie na cały świat
- Przeczytaj też: „Nie jestem uzurpatorką”. Korwin-Piotrowska tłumaczy się z awantury wokół TK
Czarzasty sięga po art. 191 konstytucji. Zapowiada wnioski do Trybunału
Konflikt o Trybunał Konstytucyjny nie zakończył się wraz z weekendem. Po wydarzeniach z udziałem prezydenta Karola Nawrockiego, demonstrantów i policji przedstawiciele władz nadal przedstawiają odmienne stanowiska dotyczące legalności zmian w instytucji.
W poniedziałek, 2 listopada, na konferencji prasowej w Sejmie wystąpił Włodzimierz Czarzasty. Marszałek odniósł się do ostatnich wydarzeń, ale przede wszystkim przedstawił zapowiedź dotyczącą własnych działań.
Czarzasty zamierza kierować do Trybunału wnioski o zbadanie zgodności przepisów z konstytucją. Powołał się na art. 191 ustawy zasadniczej, który przyznaje marszałkowi Sejmu takie uprawnienie.
„Moi poprzednicy nie korzystali z tego uprawnienia. Ja będę” – zadeklarował.
Marszałek przekonywał, że Trybunał powinien odzyskać możliwość rozpatrywania spraw istotnych dla obywateli. W jego ocenie przez ostatnie lata instytucja nie wykonywała prawidłowo swoich podstawowych zadań.
Wśród potencjalnych kierunków działań wymienił przepisy dotyczące praw człowieka i wolności obywatelskich. Szczególną uwagę poświęcił prawu do przerywania ciąży.
Czarzasty nawiązał do rozstrzygnięcia TK z października 2020 roku, które doprowadziło do ograniczenia możliwości przeprowadzenia legalnej aborcji z powodu ciężkich wad płodu.
Marszałek zasugerował, że Trybunał powinien mieć możliwość ponownego zajęcia się takimi zagadnieniami.
Nie oznacza to jednak automatycznego uchylenia wcześniejszego wyroku. Zgodnie z konstytucją orzeczenia TK są ostateczne. Ponowne badanie przepisów wymaga odpowiedniej podstawy prawnej i przeprowadzenia właściwej procedury.
Warto również rozróżnić dwa pojęcia. Art. 191 daje marszałkowi możliwość złożenia wniosku o kontrolę konstytucyjności prawa. Nie jest to skarga konstytucyjna w rozumieniu art. 79, z której korzysta osoba kwestionująca naruszenie swoich konstytucyjnych praw.
Na konferencji Czarzasty nie przedstawił gotowego wniosku ani harmonogramu jego skierowania do Trybunału.
Marszałek skrytykował Nawrockiego i PiS. Odrzucił pomysł zmiany konstytucji
Włodzimierz Czarzasty odniósł się również do wydarzeń z 30 i 31 października, kiedy doszło do zaostrzenia konfliktu dotyczącego kierownictwa TK.
Przypomnijmy, że Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła przerwę w wykonywaniu czynności służbowych przez Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego. Jednocześnie poinformowała o przejęciu kierowania Trybunałem.
Dotychczasowe kierownictwo zakwestionowało skuteczność tych decyzji. W nocy z piątku na sobotę do siedziby instytucji przybył prezydent Karol Nawrocki, który wcześniej przerwał podróż do Senegalu.
Podczas wejścia do budynku doszło do przepychanek. Ich uczestnicy przedstawili później sprzeczne relacje dotyczące zachowania głowy państwa i sędziów znajdujących się przy drzwiach.
Czarzasty zdecydowanie poparł działania sędziów wybranych przez Sejm. Podkreślił, że państwo powinno zapewnić im możliwość wykonywania obowiązków.
Jednocześnie ostro skrytykował przedstawicieli Prawa i Sprawiedliwości oraz Pałacu Prezydenckiego. Zarzucił im utrzymywanie politycznej kontroli nad Trybunałem i blokowanie zmian.
W wystąpieniu wymienił między innymi Jarosława Kaczyńskiego, Karola Nawrockiego, Grzegorza Brauna, Sławomira Mentzena i Krzysztofa Bosaka.
Według marszałka działania tych polityków służą zachowaniu dotychczasowego układu sił w Trybunale. Są to jednak jego polityczne oceny, a nie rozstrzygnięcia dotyczące legalności poszczególnych działań.
Kancelaria Prezydenta przedstawia przeciwne stanowisko. Jej przedstawiciele utrzymują, że zmiany w kierownictwie TK przeprowadzono bez wystarczających podstaw prawnych, a Bogdan Święczkowski nadal pozostaje prezesem instytucji.
Podczas konferencji Czarzasty odniósł się również do propozycji konstytucyjnego resetu, o którym mówią niektórzy politycy, w tym przedstawiciele PSL.
Marszałek odrzucił pomysł, aby rozwiązania obecnego konfliktu szukać przede wszystkim w zmianie ustawy zasadniczej. Przekonywał, że konieczne jest przestrzeganie obowiązującego prawa.
To stanowisko różni się od propozycji szerokiej debaty ustrojowej, o której według wcześniejszych doniesień medialnych rozmawiać miał obóz premiera Donalda Tuska.
Zawiadomienie do prokuratury po słowach Ziemkiewicza. Czarzasty zapowiada reakcję
Podczas poniedziałkowego wystąpienia pojawił się także temat wypowiedzi Rafała Ziemkiewicza.
Publicysta zamieścił w mediach społecznościowych komentarz skierowany do sędziego Trybunału Konstytucyjnego Macieja Berka. Odpowiedział na opublikowane przez niego nagranie z nocnych wydarzeń w siedzibie TK.
„Będziesz wisiał” – napisał Ziemkiewicz.
Wpis wywołał reakcje części polityków i komentatorów. Czarzasty uznał, że jego treść wymaga interwencji organów ścigania.
Marszałek zapowiedział złożenie zawiadomienia do prokuratury w sprawie wypowiedzi publicysty.
Podkreślił, że państwo powinno reagować na tego rodzaju słowa, szczególnie gdy są kierowane do osób wykonujących obowiązki publiczne.
Samo zawiadomienie nie oznacza jednak automatycznego wszczęcia postępowania ani stwierdzenia, że doszło do przestępstwa. Ocena charakteru wypowiedzi i jej ewentualnych konsekwencji prawnych należy do prokuratury.
Czarzasty odniósł się również do zapowiadanych przez Kancelarię Prezydenta działań prawnych wobec uczestników nocnej konfrontacji w Trybunale.
Otoczenie Nawrockiego rozważa zawiadomienia dotyczące między innymi Anny Korwin-Piotrowskiej, Macieja Berka i Krystiana Markiewicza. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz zarzucił im naruszenie nietykalności cielesnej głowy państwa.
Marszałek ocenił te zapowiedzi jako element dalszego sporu o kontrolę nad TK.
Przedstawiciele obu stron pozostają przy swoich stanowiskach. Na wtorek, 3 listopada, Anna Korwin-Piotrowska zapowiedziała Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Jednym z tematów ma być projekt budżetu instytucji na 2027 rok.
Bogdan Święczkowski nadal nie uznaje jej uprawnień do kierowania Trybunałem.
Tymczasem zapowiedzi Czarzastego otwierają kolejny wątek konfliktu. Marszałek chce, aby TK ponownie zajmował się przepisami dotyczącymi praw obywatelskich, jednak skuteczność tej inicjatywy będzie zależała od formalnych wniosków, procedur i przyszłych rozstrzygnięć sędziów.
