Anna Korwin-Piotrowska poinformowała o nowych działaniach podejmowanych w Trybunale Konstytucyjnym. Sędzia zapowiedziała przyspieszenie postępowań, które od lat pozostają nierozstrzygnięte, oraz weryfikację składów orzekających. W piątkowym oświadczeniu ujawniła również, że odmówiła przyjęcia jednego z wniosków dotyczących uchylenia immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu. Decyzję uzasadniła brakami formalnymi. Tymczasem konflikt o kierowanie instytucją nadal trwa.
- Zobacz: Premier uderzył w Nawrockiego. Nawrocki ogłosił weto i się zaczęło. Jest natychmiastowa reakcja Tuska. Padły mocne słowa
- Przeczytaj: Do prokuratury wpłynął donos po zdarzeniach w Krakowie. Kierwiński wydał komunikat, zwrócił się do autora donosu
W ostatnich tygodniach uwaga opinii publicznej koncentrowała się przede wszystkim na sporze pomiędzy Anną Korwin-Piotrowską a Bogdanem Święczkowskim. Kolejne zarządzenia, obecność policji przed siedzibą Trybunału i wzajemne kwestionowanie uprawnień doprowadziły do sytuacji, w której funkcjonowanie jednej z najważniejszych instytucji państwowych stało się przedmiotem ostrego konfliktu. W cieniu tych wydarzeń pozostawały jednak sprawy obywateli, którzy od wielu lat oczekują na rozstrzygnięcia.
W piątek, 13 listopada, Korwin-Piotrowska opublikowała oświadczenie dotyczące bieżącej pracy Trybunału. Zapewniła, że pomimo trudności instytucja wykonuje swoje zadania, a kolejni pracownicy wracają do obowiązków. Najważniejsza część wystąpienia dotyczyła zaległych postępowań oraz konkretnych decyzji, które mają przyspieszyć ich rozpoznawanie.
Nawet siedem lat bez czynności. Korwin-Piotrowska nakazała przegląd stu spraw
Jednym z pierwszych działań zapowiedzianych przez sędzię jest analiza najstarszych postępowań znajdujących się w Trybunale Konstytucyjnym. Chodzi o sprawy, które wpłynęły do instytucji w latach 2013–2021. Z przedstawionych przez Korwin-Piotrowską informacji wynika, że w części z nich przez wiele lat nie podejmowano czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia.
Sędzia poinformowała, że przegląd rozpoczęto od stu najstarszych spraw. Ich dokumentacja ma zostać przeanalizowana pod kątem dotychczasowego przebiegu postępowania oraz możliwości wyznaczenia kolejnych czynności. Szczególna uwaga zostanie poświęcona przypadkom, w których przez długi czas nie podejmowano żadnych działań.
„Najpierw wzięliśmy sto najstarszych spraw” – przekazała Anna Korwin-Piotrowska w piątkowym oświadczeniu.
Według sędzi w wielu analizowanych postępowaniach zastój trwał niemal siedem lat. Taka sytuacja, jak podkreśliła, wymaga podjęcia zdecydowanych działań organizacyjnych. Prawo obywatela do sądu obejmuje bowiem nie tylko możliwość złożenia skargi, ale również uzyskanie rozstrzygnięcia bez nieuzasadnionej zwłoki.
Korwin-Piotrowska wydała już zarządzenia skierowane do sędziów sprawozdawców i przewodniczących składów orzekających. Zobowiązała ich do niezwłocznego przedstawienia informacji o planowanych czynnościach, które mogłyby przyspieszyć prowadzenie zaległych spraw. Nie oznacza to, że wszystkie postępowania zostaną zakończone w najbliższych dniach, ale osoby odpowiedzialne za ich rozpoznanie mają określić dalszy sposób działania.
Zapowiedziano również sprawdzenie dotychczasowego sposobu przydzielania spraw. Korwin-Piotrowska wskazała, że jednym z warunków bezstronności jest przejrzyste wyznaczanie składów orzekających. Dlatego planuje ich weryfikację, a w razie potrzeby korekty według alfabetycznej listy sędziów. Takie działania mogą jednak budzić dalsze spory prawne, ponieważ kompetencje obecnego kierownictwa Trybunału pozostają kwestionowane.
Ważna decyzja dotycząca Święczkowskiego. Wniosek prokuratury nie został przyjęty
W oświadczeniu znalazła się także informacja dotycząca postępowań związanych z immunitetem Bogdana Święczkowskiego. Prokurator generalny skierował do Trybunału kilka wniosków mających umożliwić pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Jeden z dokumentów nie został jednak przyjęty.
Anna Korwin-Piotrowska poinformowała, że podjęła decyzję o odmowie przyjęcia jednego z wniosków z powodu stwierdzonych braków formalnych. Nie ujawniła przy tym, którego dokładnie postępowania dotyczy rozstrzygnięcie.
„Zarządziłam odmowę przyjęcia wniosku z powodu braków formalnych” – oświadczyła sędzia.
Odmowa przyjęcia dokumentu nie jest równoznaczna z merytorycznym rozstrzygnięciem kwestii immunitetu Święczkowskiego. Z przedstawionych informacji wynika jedynie, że jeden z wniosków nie spełniał wymogów formalnych. Korwin-Piotrowska nie wskazała, jakie konkretnie uchybienia zostały w nim stwierdzone ani czy prokuratura będzie mogła je uzupełnić.
Sprawa ma szerszy kontekst. Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek informował wcześniej o skierowaniu do TK sześciu wniosków dotyczących Bogdana Święczkowskiego oraz jednego odnoszącego się do Bartłomieja Sochańskiego. Wnioski obejmują kwestie związane zarówno z ostatnimi wydarzeniami w Trybunale, jak i wcześniejszą działalnością Święczkowskiego, między innymi w okresie kierowania Prokuraturą Krajową.
Na 17 listopada zapowiedziano posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK poświęcone wnioskom o uchylenie immunitetów. Nie wiadomo jednak, jaki wpływ na jego przebieg będzie miała piątkowa decyzja dotycząca jednego z dokumentów. Do czasu rozstrzygnięcia poszczególnych wniosków Święczkowski korzysta z ochrony wynikającej z immunitetu sędziowskiego.
Wszyscy mają wrócić do pracy. Spór o kierowanie Trybunałem pozostaje nierozstrzygnięty
Korwin-Piotrowska odniosła się również do sytuacji pracowników i sędziów, którzy w ostatnich tygodniach mieli utrudniony dostęp do siedziby Trybunału. Według jej relacji obecnie wszyscy mogą już wejść do budynku i wykonywać obowiązki. Sędzia przekazała, że od poniedziałku, 16 listopada, oczekuje ich stawienia się w pracy.
„Od poniedziałku wszyscy mogą przyjść do pracy, co więcej, są zobligowani do podjęcia swoich obowiązków” – poinformowała.
Zapewnienie to pojawiło się po serii wydarzeń związanych z konfliktem o kierowanie Trybunałem. Pod koniec października Korwin-Piotrowska, powołując się na przepisy dotyczące organizacji TK, ogłosiła przerwę w wykonywaniu czynności przez prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Obaj zakwestionowali te zarządzenia, podkreślając, że nadal posiadają swoje uprawnienia.
Spór dodatkowo zaostrzył się po decyzjach Sądu Najwyższego dotyczących odsuniętych sędziów. Święczkowski wskazywał na orzeczenia jako podstawę do powrotu do obowiązków, natomiast Korwin-Piotrowska utrzymywała, że kontrola wydanych przez nią zarządzeń należy do odpowiedniego sądu dyscyplinarnego Trybunału Konstytucyjnego.
Piątkowe oświadczenie nie zakończyło konfliktu o legalność podejmowanych decyzji. Pokazało jednak kierunek działań zapowiadanych przez Korwin-Piotrowską, która chce skoncentrować pracę instytucji na postępowaniach oczekujących na rozpoznanie. Sędzia zapewniła, że po uporaniu się z problemami organizacyjnymi skargi konstytucyjne obywateli będą rozpatrywane sprawniej.
Najbliższe dni mogą przynieść kolejne rozstrzygnięcia dotyczące zarówno kierownictwa Trybunału, jak i wniosków prokuratora generalnego. Na 16 listopada zaplanowano również rozmowy przedstawicieli ugrupowań parlamentarnych w Belwederze, poświęcone sytuacji w TK. Następnego dnia ma odbyć się posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału.
Na razie pozostaje otwarte pytanie, czy zapowiedziane działania organizacyjne doprowadzą do rzeczywistego przyspieszenia rozpatrywania spraw. Najbardziej wymiernym sprawdzianem będą kolejne czynności podejmowane w zaległych postępowaniach i terminy ich rozstrzygnięć.
